Құрылтайға сайлау қашан өтеді
Құрылтайға сайлау (168 орын) Конституция күшіне енгеннен кейін 2 ай ішінде — шамамен 2026 жылғы шілде–қыркүйекте өтеді. 145 депутат пропорционалды жүйемен сайланады, 23-і Президентпен тағайындалады.
Құрылтайға алғашқы сайлау қашан өтеді
Жаңа Конституцияның өтпелі ережелеріне сәйкес Құрылтайға сайлау Конституция күшіне енген күннен (2026 жылғы 1 шілде) бастап екі ай ішінде өтуі тиіс. Болжамды мерзім — 2026 жылғы шілде–қыркүйек.
Құрылтайдың құрамы
Құрылтай — бір палаталы жоғарғы өкілді орган. Оның құрамы:
- 145 депутат пропорционалды сайлау жүйесі бойынша (партиялық тізімдер) сайланады.
- 23 депутатты Республика Президенті тағайындайды.
- Барлығы: 168 орын.
Сайлау жүйесі
Пропорционалды жүйе дегеніміз — азаматтар нақты кандидатқа емес, партияға дауыс береді. Құрылтайдағы орындар жиналған дауыстарға пропорционалды түрде бөлінеді.
Негізгі параметрлер:
- Бірыңғай жалпыұлттық округ — бүкіл ел бір сайлау округін құрайды.
- Кедергі: партия Құрылтайға өту үшін дауыстардың кемінде 7% жинауы тиіс.
- Гендерлік квота: партиялық тізімдердегі кандидаттардың әр жынысының кемінде 30% болуы тиіс.
- Депутаттардың өкілеттік мерзімі: 5 жыл.
Қолданыстағы парламентке не болады
1995 жылғы Конституция бойынша парламент — Мәжіліс пен Сенат — Құрылтай қалыптасқанға дейін өтпелі кезеңде жұмысын жалғастырады. Құрылтай қалыптасып, жұмысқа кіріскеннен кейін Мәжіліс пен Сенат өкілеттіктерін тоқтатады.
Негізгі фактілер
- Құрылтайға алғашқы сайлау: шамамен 2026 жылғы шілде–қыркүйек
- 145 сайланатын + Президент тағайындайтын 23 = 168 депутат
- Пропорционалды жүйе: партияларға дауыс беру, 7% кедергі
- Гендерлік квота: кандидаттардың әр жынысының кемінде 30%
- Мәжіліс пен Сенат Құрылтай қалыптасқанға дейін жұмысын жалғастырады