Конституция тарихы

Қазақстанның конституциялық дамуы — 1993 жылғы алғашқы Конституциядан 2026 жылы жаңартылған Негізгі заңның күшіне енуіне дейін.

1993
Тәуелсіз Қазақстанның бірінші Конституциясы
КСРО ыдырағаннан кейін қабылданды. Жаңа республиканың мемлекеттілік негіздерін бекітті.
1995
Қолданыстағы Конституция
30 тамызда референдумда қабылданды. 89% — «Иә». Президенттік басқару нысанын белгіледі.
2007
Конституциялық реформа
Парламенттің кеңеюі және билік тармақтары арасында өкілеттіктерді қайта бөлу.
2017
Өкілеттіктерді қайта бөлу
Конституциялық реформа: Президент өкілеттіктерінің бір бөлігі Парламент пен Үкіметке берілді.
2022, маусым
Референдум: 56 түзету
77% — «Иә», қатысу 68%. Президент Тоқаевтың бастамасымен ауқымды түзетулер.
2025, қыркүйек
Жаңа Конституцияны әзірлеу басталуы
Кең сарапшылар қатысымен түбегейлі жаңа Конституция дайындалатыны жарияланды.
2025 қаз. — 2026 ақп.
Қоғамдық талқылау
130+ сарапшы, ашық тыңдаулар, онлайн-кеңестер және мәтінді пысықтау.
2026, 15 наурыз
Референдум: жаңа Конституция қабылданды
87.15% — «Иә», қатысу 73.12%. Конституциялық референдумдар тарихындағы ең жоғары нәтиже.
2026, 5 маусым
Негізгі конституциялық заңдарға қол қойылды
Президент, Құрылтай және Қазақстан Халық Кеңесі туралы қол қойылған заңдар жарияланды.
2026, 1 шілде
Конституция күшіне енеді
Осы күннен бастап жаңа конституциялық құқықтар күшіне еніп, институттық реформаның келесі кезеңі басталады.
2026, тамыз
Құрылтайға сайлау
Конституция күшіне енгеннен кейін Президент жарлығы жарияланып, 145 депутаты бар бір палаталы Құрылтайға алғашқы сайлау өткізіледі деп күтіледі.
2026, қыркүйек
Қазақстан Халық Кеңесінің іске қосылуы күтіледі
Сайлаудан кейінгі келесі жария кезең — конституциялық мәртебесі бар консультативтік-кеңесші органның іске қосылуы.