Құрылтайға алғашқы сайлау қашан өтеді
Жаңа Конституцияның өтпелі ережелеріне сәйкес Құрылтайға сайлау Конституция күшіне енген күннен (2026 жылғы 1 шілде) бастап екі ай ішінде өтуі тиіс. Болжамды мерзім — 2026 жылғы шілде–қыркүйек.
Құрылтайдың құрамы
Құрылтай — бір палаталы жоғарғы өкілді орган. Оның құрамы:
- 145 депутат пропорционалды сайлау жүйесі бойынша (партиялық тізімдер) сайланады.
- 23 депутатты Республика Президенті тағайындайды.
- Барлығы: 168 орын.
Сайлау жүйесі
Пропорционалды жүйе дегеніміз — азаматтар нақты кандидатқа емес, партияға дауыс береді. Құрылтайдағы орындар жиналған дауыстарға пропорционалды түрде бөлінеді.
Негізгі параметрлер:
- Бірыңғай жалпыұлттық округ — бүкіл ел бір сайлау округін құрайды.
- Кедергі: партия Құрылтайға өту үшін дауыстардың кемінде 7% жинауы тиіс.
- Гендерлік квота: партиялық тізімдердегі кандидаттардың әр жынысының кемінде 30% болуы тиіс.
- Депутаттардың өкілеттік мерзімі: 5 жыл.
Қолданыстағы парламентке не болады
1995 жылғы Конституция бойынша парламент — Мәжіліс пен Сенат — Құрылтай қалыптасқанға дейін өтпелі кезеңде жұмысын жалғастырады. Құрылтай қалыптасып, жұмысқа кіріскеннен кейін Мәжіліс пен Сенат өкілеттіктерін тоқтатады.