Халық Кеңесі деген не
Халық Кеңесі – 126 мүшесі бар жаңа конституциялық орган. 2022 жылғы Ұлттық Құрылтайдан айырмашылығы: конституциялық мәртебе (жарлық емес), заң шығару бастамасы құқығы (тек ұсыныс емес), дербестік (Президент жанынан емес).
Бұл не
Халық Кеңесі — түбегейлі жаңа институт. Қазақстанның бұрынғы бірде-бір Конституциясында мұндай орган болған емес. Негізгі сипаттары: - 126 мүше — барлық өңірлер мен қоғамдық топтардың өкілдері - Конституциялық орган — жарлықпен емес, Конституциямен бекітіледі - Заң шығару бастамасы құқығы — Құрылтайға заң жобаларын енгізе алады, ал Құрылтай оларды міндетті түрде қарауға тиіс - Дербес орган — «Президент жанындағы» құрылым емес, жеке институт
Ұлттық Құрылтайдан несімен ерекшеленеді
| | Ұлттық Құрылтай (2022) | Халық Кеңесі (2026 жылғы Конституция) | |---|---|---| | Мәртебесі | Жарлықпен құрылған | Конституциялық орган | | Орны | Президент жанында | Дербес | | Өкілеттігі | Кеңесші | Заң шығару бастамасы құқығы | | Нәтижесі | Ұсынымдар | Құрылтай міндетті түрде қарайтын заң жобалары | Бұл жай атауды өзгерту емес — өкілеттігі де, мәртебесі де бөлек басқа институт.
Құрылтай бар болса, не үшін керек
Құрылтай — пропорционалды жүйемен сайланатын 145 депутаты бар кәсіби парламент. Ал Халық Кеңесі — азаматтық қоғамның үні: өңірлер, кәсіптер, жас топтары, қоғамдық ұйымдар. Яғни партияда жоқ адамдар үшін қосымша өкілдік арнасы.
Қалай қалыптасады
126 мүше мыналарды білдіреді: - Қазақстанның барлық өңірлерін - қоғамдық ұйымдарды - кәсіби қауымдастықтарды - әртүрлі әлеуметтік топтарды Нақты тәртіп конституциялық заңда айқындалады.се, адамдар өз ауданы мен қаласындағы өзгерістерге сырттай бақылаушы емес, қатысушы ретінде араласа алады.
Негізгі фактілер
- 126 мүше – барлық өңірлер мен қоғамдық топтардың өкілдері
- Конституциялық орган – Конституцияда бекітілген, жарлықпен емес
- Заң шығару бастамасы құқығы (Құрылтай қарауға міндетті)
- 2022 жылғы Ұлттық Құрылтаймен шатастырмау керек: басқа мәртебе, басқа өкілеттіктер