Мәслихат деген не және ол не үшін керек
Мәслихат – жергілікті өкілді орган, яғни облыс не аудан деңгейіндегі сіздің «парламентіңіз». Депутаттарды тұрғындар 5 жылға сайлайды. Мәслихат жергілікті бюджетті бекітеді: жолға, мектепке, ауруханаға қанша қаржы бөлінетінін шешеді. 2022 жылдан бері Президент мәслихатты мерзімінен бұрын тарата алмайды.
Мәслихат – сіздің жергілікті парламентіңіз
Мәслихат өңіріңіздің бюджеті қалай жұмсалатынын шешеді. Бұл – сізге ең жақын өкілдік деңгейі.
Мәслихат не істейді
- жергілікті бюджетті бекітеді – жолға, мектепке, ауруханаға қанша қаржы бөлінетінін шешеді
- өңірдің даму бағдарламаларын бекітеді
- әкімнің есебін тыңдап, оның жұмысын бағалайды
- жергілікті мәселелер бойынша шешімдер қабылдайды
- бюджеттің орындалуын бақылайды
Мәслихат депутаттары кімдер
- Сіздің аумағыңыздың тұрғындары сайлайды
- Өкілеттік мерзімі – 5 жыл
- 20 жастан бастап кез келген азамат сайлауға түсе алады
- Депутат азаматтарды қабылдауға міндетті – тізімдері әкімдік сайтында болады
Құрылтайдан айырмашылығы неде
| Мәслихат | Құрылтай | |
|---|---|---|
| Деңгейі | Облыс, қала, аудан | Бүкіл ел |
| Нені шешеді | Жергілікті бюджет, жергілікті мәселелер | Заңдар, мемлекеттік бюджет |
| Бақылау | Әкім мәслихатқа есеп береді | Үкімет Құрылтайға есеп береді |
2026 жылғы Конституциядағы жаңалық
- Мәслихаттар жергілікті өкілдіктің іргесі ретінде сақталады
- Мәслихаттардың әкімдерді бақылауы күшейеді
- Президент мәслихаттардың өкілеттігін мерзімінен бұрын тоқтата алмайды (2022 жылғы реформадан енген норма сақталады)
- Жергілікті бюджетке қатысты өкілеттіктері нақтырақ айқындалады Өмірден мысал: аудан мәслихаты 15 көшені жөндеуге бюджет бекітті. Егер әкім қаржыны басқа мақсатқа жұмсаса – мәслихат жауапкершілік мәселесін көтереді. Мәслихат тиімді жұмыс істеген сайын жергілікті демократия да өміршең болады: азаматтың күнделікті өміріне әсер ететін көптеген шешім дәл осы деңгейде қабылданады.
Негізгі фактілер
- Мәслихат – жергілікті өкілді орган, оны тұрғындар 5 жылға сайлайды
- Жергілікті бюджетті бекітеді, әкімді бақылайды, жергілікті мәселелер бойынша шешім қабылдайды
- 2022 жылдан бері Президент мәслихатты мерзімінен бұрын тарата алмайды
- Сайлауға 20 жастан бастап түсуге болады, депутаттар тізімі әкімдік сайтында жарияланады
Жария ұстанымдар мен құжаттар
Тақырыптың дамуы мен қазіргі мәнмәтінін көрсететін редакциялық іріктеу.
-
«После вступления этих поправок в силу влияние маслихатов возрастет. Народные избранники на местах будут напрямую влиять на распределение бюджета, что усилит контроль со стороны местной представительной власти за расходованием средств в областях и городах.»
-
«На основе концепции Главы государства «Слышащее государство» был выстроен механизм эффективной обратной связи с обществом, предложения граждан по возможности были учтены.»
Материалдың негізі
Түсіндірме сүйенетін Конституция нормалары мен бастапқы дереккөздер.
Конституция нормалары
Бастапқы дереккөздер
Редакция осы материалды салыстырған ашық дереккөздер. Тексерілді 2026 жылғы 16 шілде.
Байланысты баптар
Материал сүйенетін Конституция баптарына жылдам өту.
Машинамен оқылатын деректер және қатаң тексеру режимі
Бастапқы дереккөздер режимі
Қатаң тексеру үшін осы блокты, құқықтық негізді және тексерілген карточкалардың JSONL корпусын пайдаланыңыз.