Менің дербес деректерім ағып кетті — не істеу керек

Дербес деректерді конституциялық қорғаныш

2026 жылғы Қазақстан Конституциясы конституциялық деңгейде алғаш рет дербес деректерді қорғау құқығын бекітеді.

Не қорғалады:

• Дербес деректер — тегі, аты, жөні, туған күні, мекенжайы, ЖСН, телефон нөмірі, электрондық пошта және сізді сәйкестендіруге мүмкіндік беретін кез келген басқа ақпарат.
• Биометриялық деректер — саусақ іздері, бет-бейненің тану деректері, дауыс үлгілері.
• Цифрлық байланыс құпиясы — мессенджерлердегі хат-хабар, электрондық пошта.
• Ұмытылу құқығы — ашық дереккөздерден өзіңіз туралы ақпаратты жоюды талап ете аласыз.

Деректер ағып кеткен жағдайда не істеу керек

1-қадам. Фактіні тіркеңіз — скриншот жасаңыз, жариялау сілтемелерін сақтаңыз.

2-қадам. Жоюды талап етіңіз — деректер ағып кеткен ұйымға жазбаша талап жіберіңіз.

3-қадам. Уәкілетті органға жүгіріңіз — Қазақстанда дербес деректер саласындағы реттеуші функцияларды Цифрлық даму, инновациялар және аэроғарыш өнеркәсібі министрлігі атқарады.

4-қадам. Прокуратура — бұзушылық жүйелі немесе қылмыстық сипатта болса.

5-қадам. Сот — деректердің ағып кетуінен келген моральдық зиян мен шығындарды өтеу туралы талап қоюға құқығыңыз бар.

6-қадам. Конституциялық сот (2026 жылғы 1 шілдеден бастап) — деректеріңізді өңдеу негізіндегі заң нормасы конституциялық қорғанышыңызды бұзса, тікелей жүгінуге болады.

• 2026 жылғы Конституция конституциялық деңгейде алғаш рет дербес және биометриялық деректерді қорғайды
• Келісімсіз деректерді жинау және тарату — конституциялық құқықты бұзу
• Фактіні тіркеңіз → жоюды талап етіңіз → уәкілетті органға жүгіній
• 2026 жылғы 1 шілдеден бастап — Конституциялық сотқа тікелей жүгіну
• Ұмытылу құқығы: өзіңіз туралы ақпаратты жоюды талап ете аласыз