Жаңа Конституциядағы цифрлық құқықтар қандай

Неге цифрлық құқықтар қажет болды

Бұрынғы конституциялық модель интернетке дейінгі кезеңде қалыптасты. Бүгінде адамның өмірінің елеулі бөлігі цифрлық ортада өтеді:

• хат алмасу
• банктік операциялар
• мемлекеттік қызметтерді алу
• әлеуметтік желілерді пайдалану
• жеке деректерді сақтау және өңдеу

Сондықтан жаңа Конституция цифрлық кеңістікті құқықтық қорғау аймағына енгізеді.

Негізгі цифрлық құқықтар

Жаңа редакция мына кепілдіктерді бекітеді:

• Цифрлық хат-хабар құпиясы – мессенджерлерде, электрондық поштада және әлеуметтік желілерде - Жеке деректерді қорғау құқығы – деректерді жинау мен пайдалану тек келісіммен не заң негізінде жүзеге асады - Биометриялық деректерді қорғау – саусақ ізі, бет-әлпетті тану, дауыс сияқты деректерге ерекше қорғау қолданылады - Интернетке қол жеткізу құқығы – шектеу тек заңмен және мөлшерлестік қағидасымен ғана мүмкіна ескірген немесе зиян келтіретін мәліметтерді өшіруді талап ету

Бұл құқықтар іс жүзінде нені білдіреді

Мемлекет пен жеке ұйымдар:

• деректерді шексіз жинай алмайды
• адамның келісімінсіз ақпаратты еркін тарата алмайды
• құпия коммуникацияға заңсыз араласа алмайды
• цифрлық бақылауды құқықтық негізсіз қолдана алмайды

Қандай тәуекелдерге жауап береді

Цифрлық құқықтар мына қауіптерге жауап береді:

• жеке деректердің таралуы
• аккаунттар мен хабарламаларға заңсыз қол жеткізу
• цифрлық профильдеу
• адамның беделіне зиян келтіретін ескі ақпараттың шексіз сақталуы

Неге бұл конституциялық деңгейде маңызды

Цифрлық құқықтар Конституцияда бекітілген жағдайда, оларды жай ведомстволық ережелермен немесе әлсіз заңдармен айналып өту қиындайды. Бұл азаматқа неғұрлым жоғары деңгейдегі қорғаныс береді.

• Цифрлық құқықтар – жаңа Конституциядағы маңызды жаңалықтардың бірі - Негізгі бағыттар: цифрлық хат-хабар құпиясы, жеке және биометриялық деректерді қорғау - Бұл құқықтар цифрлық бақылау мен заңсыз араласудан қорғайды - Конституциялық деңгей азаматқа жоғары құқықтық кепілдік бередіақ құқықтық кепілдік береді