Мені жұмыстан шығарды – конституциялық құқықтарым қандай

Конституция не кепілдендіреді

Қазақстан Конституциясы еңбек құқығыңызды тікелей бекітеді:

• Еңбек бостандығы құқығы. Ешкім сізді жұмысқа мәжбүрлей алмайды немесе заңды негіздерсіз еңбек құқығынан айыра алмайды.
• Жұмыссыздықтан әлеуметтік қорғау. Қолдау шаралары мен олардың шарттары арнайы заңнамада айқындалады.
• Кемсітушілікке тыйым. Жұмыстан шығарудың себебі мен қолданылған тәртіпті Еңбек кодексі, еңбек шарты және істің нақты мән-жайы бойынша бағалау қажет.
• Әділ сыйақы құқығы. Конституция заңмен белгіленген ең төмен мөлшерден кем емес еңбекақыны кепілдендіреді.
• Әлеуметтік қорғау. Жәрдемақы мен жұмысқа орналасуға жәрдемдесу шарттары жеке құқықтық нормалармен белгіленеді.

Заңсыз жұмыстан шығарылған жағдайда не істеу керек

1-қадам. Жұмыстан шығару туралы бұйрықты алыңыз Жұмыс беруші сізге негіздемесі бар жұмыстан шығару туралы бұйрық беруге міндетті. Барлық құжаттарды сақтаңыз.

2-қадам. Заңдылықты бағалаңыз Жұмыстан шығару себебін, еңбек шартын, бұйрықты және дауды шешудің міндетті не баламалы рәсімін салыстырыңыз. Заңдылықты осы құжаттар мен мән-жайлар айқындайды.

3-қадам. Қайда жүгіну керек

• Мемлекеттік еңбек инспекциясы – өтініш беру және қарау мерзімін қолданыстағы Еңбек кодексінен не уәкілетті органнан нақтылаңыз.
• Сот – талап қоюға дейінгі тәртіп пен мерзімді даудың санатына қарай тексеріңіз.
• Адам құқықтары жөніндегі уәкіл (омбудсмен) – бұзушылық кемсітушілік сипатта болса.
• Кәсіподақ – мүшесі болсаңыз, оның еңбек дауын қараудағы өкілеттігі мен көмегін нақтылаңыз.