Азаматтық қоғамның рөлі қандай
Азаматтық қоғам – ҮЕҰ, кәсіподақтар, еріктілер мен бастамашыл топтар; мемлекеттен тәуелсіз жұмыс істейді. Жаңа Конституция хабарлама тәртібімен тіркеуді (рұқсат тәртібі емес), ҮЕҰ-ны мәжбүрлеп жабуға тыйымды және гранттар мен Халық Кеңесі арқылы мемлекетпен серіктестік тетіктерін кепілдендіреді.
Азаматтық қоғам деген не
Бұл — азаматтар мемлекеттік аппараттан тыс жерде өз мәселелерін өздері шешетін кеңістік: - ҮЕҰ — құқық қорғау, экология, білім беру ұйымдары - Кәсіподақтар мен қауымдастықтар — мүдделерді ұжымдық қорғау - Бастамашыл топтар — нақты міндеттер үшін құрылған бейресми бірлестіктер - Еріктілер — мұқтаж адамдарға ерікті көмек көрсететіндер
Конституция неге кепілдік береді
Бірлесу еркіндігі: - Тіркеудің хабарлама тәртібі — алдын ала рұқсат сұрау емес, хабарлау жеткілікті - Мәжбүрлі мүшелікке тыйым салу - ҮЕҰ-ларды еріктен тыс жабуға тыйым салу Ақылға қонымды шектеулер: - Конституциялық құрылысты күшпен өзгертуге бағытталған қызметке тыйым салу - Араздықты қоздыруға тыйым салу - Әскери сипаттағы құрылымдар құруға тыйым салу
ҮЕҰ мемлекетпен қалай өзара іс-қимыл жасайды
- Халық кеңесі — ҮЕҰ өкілдері Қазақстан Халық Кеңесіне кіреді 2. Заң жобаларына сараптама — ҮЕҰ заң жобаларына қорытынды жолдайды 3. Мемлекеттік әлеуметтік тапсырыс — әлеуметтік, экологиялық, білім беру жобаларына гранттар 4. Жұмыс топтары — ҮЕҰ ведомствоаралық комиссияларға қатысады 5. Қоғамдық тыңдаулар — қала құрылысы және экология мәселелері бойынша міндетті рәсім
Қаржыландыру
- Мүшелік жарналар мен қайырымдылықтар - Мемлекеттік және халықаралық гранттар - Шектеулі кәсіпкерлік қызмет - Ашықтық: ҮЕҰ қаржылық есептерін жариялап, шетелдік қаржыландыру туралы мәліметті ашып көрсетуге тиіс (тыйым салу үшін емес, ашықтық үшін)
2026 жылғы жаңа Конституцияның ұстанымы
Бірлесу еркіндігіне барынша кепілдік беру + ашықтық + Халық кеңесі мен гранттар арқылы әріптестік. Яғни, еркіндік пен жауапкершіліктің теңгерімі.ыласы емес. Ол қоғам мүддесін білдіретін және шешімдердің сапасын жақсартатын серіктес әрі бақылаушы.
Негізгі фактілер
- ҮЕҰ тіркеудің хабарлама тәртібі (рұқсат тәртібі емес)
- Мемлекетпен серіктестік: Халық Кеңесі, гранттар, жұмыс топтары, сараптама
- ҮЕҰ – биліктің қызметіне тәуелсіз бақылаушылар
- Қаржылық ашықтық: есептерді жариялау, қаражат көздерін мәлімдеу