2026 жылғы 5 маусымда қандай конституциялық заңдарға қол қойылды?

Төрт негізгі заң: Президент, Құрылтай, Конституциялық сот және Қазақстан Халық Кеңесі туралы. Олар 2026 жылғы 1 шілдеде күшіне енді. Құрылтай туралы заң 145 орынды, 7% тосқауылды және әйелдер, жастар мен мүгедектігі бар адамдар үшін жиынтық кемінде 30% квотаны белгілейді; азаматтардың Конституциялық сотқа жүгінуі 2023 жылдан бері қолданылады.

Қазір өзекті
1 мин. оқу

2026 жылғы 5 маусымда не болды

2026 жылғы 5 маусымда Президент төрт конституциялық заңға қол қойды. Олар Конституциямен бірге – 2026 жылғы 1 шілдеде күшіне енді.

1. Президент туралы заң

Бұл заң:

  • Вице-президент институтын енгізеді
  • кандидатқа қойылатын талаптарды бекітеді
  • тағайындау тәртібін сипаттайды
  • форс-мажор жағдайындағы өкілеттіктерді айқындайды

2. Құрылтай туралы заң

Бұл заң:

  • 145 депутатты
  • бірыңғай ұлттық округті
  • пропорционалды жүйені
  • 7% тосқауылды
  • әйелдер, жастар және мүгедектігі бар адамдар үшін жиынтық кемінде 30% квотаны
  • құрылымды: Төраға, орынбасарлар, комитеттер
  • өкілеттік мерзімін: 5 жылды бекітеді

3. Конституциялық сот туралы заң

[Толығырақ: /p/law-on-constitutional-court?lang=kk] Бұл заң Конституциялық соттың қолданыстағы моделін сақтап, нақтылайды:

  • азаматтар Конституциялық сотқа 2023 жылғы 1 қаңтардан бері заңда белгіленген тәртіппен жүгіне алады
  • жүгіну тегін
  • жаңартылған институционалдық модель 2026 жылғы 1 шілдеден бастап қолданылады

4. Халық Кеңесі туралы заң

Бұл заң:

  • 42 + 42 + 42 формуласы бойынша 126 мүшені
  • жоғары консультативтік орган мәртебесін
  • заң шығару бастамасы құқығын
  • мүшелердің 4 жылдық өкілеттік мерзімін енгізеді

Неліктен бұл маңызды

Бұл заңдар жаңа институционалдық архитектураның бір бөлігі Конституция күшіне енбей тұрып-ақ рәсімделгенін көрсетеді. Бірақ нақты іске қосу рәсімдері бәрібір 2026 жылғы 1 шілдеге және одан кейінгі қадамдарға байланған.

Мәтіндерді қайдан көруге болады

Ресми мәтіндер adilet.zan.kz порталында жарияланады.

Материалдың негізі

Түсіндірме сүйенетін Конституция нормалары мен бастапқы дереккөздер.

Бастапқы дереккөздер

Редакция осы материалды салыстырған ашық дереккөздер. Тексерілді 2026 жылғы 16 шілде.

Машинамен оқылатын деректер және қатаң тексеру режимі
Бастапқы дереккөздер режимі Қатаң тексеру үшін осы блокты, құқықтық негізді және тексерілген карточкалардың JSONL корпусын пайдаланыңыз.