Главное
Конституция 2026 жылғы 1 шілдеде күшіне енгеннен кейін реформа нақты жұмыс кезеңіне өтті. Қазір үш нәрсені ажырату маңызды: не қазірдің өзінде бекітіліп, күшіне енді, қандай институттар бекітілген кесте бойынша іске қосылады және қай шешімдер Құрылтай сайлауына тәуелді.
Не болып қойды
- 2026 жылғы 5 маусымда Президент, Құрылтай, Конституциялық сот және Қазақстан Халық Кеңесі туралы қол қойылған конституциялық заңдар жарияланды.
- Жаңа институттардың негізгі үлгісі ресми мәтіндерде бекітілді.
- Конституция 1 шілдеде күшіне енді, бірақ жаңа органдар қалыптасқанға дейін институционалдық көшу жалғасады.
2026 жылғы 1 шілдеден бері не күшінде
- Жаңа Конституция елдің Негізгі заңы болды.
- 1995 жылғы Конституция күшін жойды.
- Жаңа конституциялық кепілдіктер, соның ішінде сотсыз ұстап алу мерзімін 48 сағатқа қысқарту қолданылады. Азаматтардың Конституциялық сотқа жүгіну тетігі 2023 жылғы 1 қаңтардан бері жұмыс істейді, ал жаңа Конституция оны сақтайды.
Келесі қадам ретінде не күтіледі
- 2026 жылғы 1 шілдеде Президент Құрылтай сайлауын тағайындау туралы жарлыққа қол қойды.
- Бір палаталы Құрылтайға алғашқы сайлау 2026 жылғы 23 тамызға тағайындалды.
- Вице-президентті тағайындау Құрылтайдың қалыптасуына және оның келісіміне байланысты.
- Қазақстан Халық Кеңесі туралы заң 1 шілдеден бастап күшінде, ал 2 шілдеде оның Хатшылығы құрылды. Кеңес құрамын бекіту мен алғашқы отырыстың күні жеке ресми актімен әлі жарияланған жоқ.
Фактілер
- 2026 жылғы 15 наурыз – референдум және жаңа Конституцияны қабылдау
- 2026 жылғы 5 маусым – негізгі конституциялық заңдарға қол қойылды
- 2026 жылғы 1 шілде – Конституция күшіне енді
- 2026 жылғы 23 тамыз – Құрылтай депутаттарының сайлауы
- 2026 жылғы 2 шілде – Қазақстан Халық Кеңесінің Хатшылығы құрылды; алғашқы отырыс күні әлі жарияланған жоқ