# Вице-президент қашан пайда болады және ол не үшін қажет?

> Вице-президент лауазымы жаңа Конституцияда және 2026 жылғы 5 маусымда қол қойылған Президент туралы заңда бекітілген. Вице-президентті Президент Құрылтайдың келісімімен тағайындайды, сондықтан институттың толық іске қосылуы жаңа парламенттің қалыптасуына байланысты.

Canonical URL: https://constitution.my/p/vice-president-when?lang=kk
Language: kk
Updated: 2026-07-26

Section: Референдумнан кейін

## Вице-президент не үшін енгізіледі
1995 жылғы Конституцияда Президент өкілеттігі мерзімінен бұрын тоқтатылған жағдайда оның функциялары Сенат Төрағасына, кейін Мәжіліс Төрағасына, одан кейін Премьер-министрге өтетін. Жаңа үлгіде бұл тізбекте бірінші болып Вице-президент тұрады, сондықтан билік сабақтастығының тетігі тікелей әрі басқарылатын болады.

## Жаңа сабақтастық тәртібі
1. **Вице-президент** – кезекте бірінші
2. Құрылтай Төрағасы – егер Вице-президент өкілеттікті қабылдай алмаса
3. Премьер-министр – кейінгі алмастыру буыны

## Қалай тағайындалады
- Вице-президентті **Президент** тағайындайды.
- Тағайындау үшін **Құрылтайдың келісімі** қажет.
- Нақты біліктілік талаптарын Президент туралы қол қойылған заңның соңғы мәтіні мен ресми жарияланымнан тексеру керек.

## Институт қашан толық іске қосылады
- Конституциялық норма **2026 жылғы 1 шілдеден** бастап күшінде.
- 95-бап бойынша тағайындау бірінші шақырылымдағы Құрылтайдың алғашқы сессиясы ашылған күннен бастап екі ай ішінде жасалып, Құрылтайдың келісімін талап етеді.

## Факт
Вице-президент институты Қазақстанда 1991–1995 жылдары болған. Бірінші және жалғыз вице-президент – Ерік Асанбаев.

## Тексерілген дереккөздер

- [Қазақстан Республикасы Конституциясы 2026 жылғы мәтінінің ресми жарияланымы](https://adilet.zan.kz/rus/docs/K2600000000) – «Әділет» ақпараттық-құқықтық жүйесі (checked 2026-07-16)
- [Ресми конституциялық құжаттар](https://www.akorda.kz/ru/official_documents/constitution) – Ақорда (checked 2026-07-16)

---
Source: https://constitution.my/p/vice-president-when?lang=kk
© 2026 Constitution.my – informational resource, not an official legal source