Тікелей легитимдік
Конституция – мемлекеттің іргетасы. Сондықтан оны қабылдау немесе жаңарту мәселесінде халықтың тікелей қатысуы ерекше маңызды. Референдум Конституцияға жай заңнан әлдеқайда жоғары саяси салмақ береді.
Неге бұл демократиялық тұрғыдан маңызды
Референдум арқылы:
- азаматтар биліктің қайнар көзі екенін тікелей көрсетеді
- шешімге қоғамдық келісімнің деңгейі айқынырақ көрінеді
- реформаның легитимдігі мен қоғамда қабылдануы күшейеді
Парламенттен айырмашылығы
Парламент халық атынан әрекет етеді. Ал референдумда халық өзі тікелей шешім қабылдайды. Сондықтан конституциялық өзгерістерге қатысты бұл рәсім ерекше символдық әрі құқықтық мәнге ие.
Қоғамдық сенім үшін маңызы
Егер Негізгі заң халықтың тікелей дауысымен бекітілсе, оны қоғамның қабылдауы да күштірек болады. Бұл кейінгі реформаларды түсіндіру мен жүзеге асыруға оң әсер етеді.
Маңызды шарт
Референдумның өзі автоматты түрде мінсіз шешім дегенді білдірмейді. Ол:
- ашық ақпаратпен қамтамасыз етілуі керек
- әділ рәсіммен өтуі керек
- азаматтардың саналы таңдау жасауына жағдай туғызуы керек
Сонда ғана ол шынайы демократиялық мағынаға ие болады.