Білім
- Тегін орта білім – барлығы үшін міндетті
- Тегін жоғары білім – конкурстық негізде (гранттар)
- Мемлекет стандарттар белгілейді
- Жеке мектептер мен жоғары оқу орындарына рұқсат берілген
Конституциядағы жаңалық:
- Білімнің зайырлы сипаты – конституциялық норма, ведомстволық ереже ғана емес
- Бұл мынаны білдіреді: мектептерде діни насихат – конституциялық емес
- Дінді мәдени құбылыс ретінде оқу – рұқсат етіледі
Өмірден мысал: мектеп діни бағытты таңып жатса – бұл Конституцияны бұзу. мектеп әкімшілігіне немесе прокуратураға шағым беруге болады.
Денсаулық сақтау
- ТМККК (тегін медициналық көмектің кепілдік берілген көлемі) – барлығына тегін
- ТМККК-дан бас тарту – заңды бұзу
- Жеке медициналық қызметтерге рұқсат берілген
Конституциядағы жаңалық:
- Экология мен денсаулық конституциялық деңгейде байланысты
- Таза қоршаған ортаға құқық – конституциялық кепілдік
- Бұл мынаны білдіреді: өнеркәсіптік нысан экологиялық нормаларды бұзса – бұл денсаулық сақтау құқығын да бұзады
Екі сала бойынша нақты қорғалу
| Мәселе | Конституциялық кепілдік | Не істеу керек |
|---|---|---|
| МККК-дан бас тарту | Заңды бұзу | Денсаулық сақтау органына шағым |
| Мектептегі діни насихат | Конституциялық емес | Прокуратураға шағым |
| Экологиялық бұзушылық | Денсаулық сақтау құқығын бұзу | Экологиялық органдарға, сотқа |