Миф
«Шенеунік: "Заңда маған солай жасауға рұқсат берілген". Демек, бәрі заңды – Конституция мұнда неге керек?»
Фактілер
Кез келген заңнан жоғарыда Конституция тұрады. Бұл – үстемдік қағидаты.
Иерархия қарапайым:
- Конституция – ең жоғары заңдық күші бар акт
- Конституциялық заңдар – Конституцияға бағынады
- Қарапайым заңдар – Конституцияға да, конституциялық заңдарға да бағынады
- Жарлықтар, қаулылар, бұйрықтар – жоғарыдағының бәріне бағынады
Егер қарапайым заң Конституцияға қайшы келсе – оның заңдық күші болмайды. Конституциялық Сот азаматтардың өтініші бойынша мұндай заңды жоя алады.
Практикалық мысал
Мемлекеттік орган белгілі бір заңға сілтеме жасай отырып, сіздің конституциялық құқықтарыңызды шектейді. Егер сол заңның нормасы Конституцияға қайшы келсе:
- КС-ке тегін өтініш беріңіз (eGov арқылы)
- КС нормаға сараптама жүргізеді
- Егер норма конституциялық емес деп танылса – ол барлығы үшін күшін жояды
Маңызды ескерту
«Заңда жазылған» – соңғы сөз емес. Маңыздысы – сол заң нормасының Конституцияға сәйкестігі.