# Мәслихат деген не және ол не үшін керек

> Мәслихат – жергілікті өкілді орган, яғни облыс не аудан деңгейіндегі сіздің «парламентіңіз». Депутаттарды тұрғындар 5 жылға сайлайды. Мәслихат жергілікті бюджетті бекітеді: жолға, мектепке, ауруханаға қанша қаржы бөлінетінін шешеді. 2022 жылдан бері Президент мәслихатты мерзімінен бұрын тарата алмайды.

Canonical URL: https://constitution.my/p/local-maslikhat?lang=kk
Language: kk
Updated: 2026-07-26

Section: Жергілікті басқару

## Мәслихат – сіздің жергілікті парламентіңіз
Мәслихат өңіріңіздің бюджеті қалай жұмсалатынын шешеді. Бұл – сізге ең жақын өкілдік деңгейі.
## Мәслихат не істейді
- **жергілікті бюджетті** бекітеді – жолға, мектепке, ауруханаға қанша қаржы бөлінетінін шешеді
- өңірдің **даму бағдарламаларын** бекітеді
- **әкімнің есебін** тыңдап, оның жұмысын бағалайды
- жергілікті мәселелер бойынша шешімдер қабылдайды
- бюджеттің орындалуын бақылайды
## Мәслихат депутаттары кімдер
- Сіздің аумағыңыздың **тұрғындары** сайлайды
- Өкілеттік мерзімі – **5 жыл**
- **20 жастан** бастап кез келген азамат сайлауға түсе алады
- Депутат азаматтарды қабылдауға міндетті – тізімдері әкімдік сайтында болады
## Құрылтайдан айырмашылығы неде
|  | Мәслихат | Құрылтай |
|---|---|---|
| Деңгейі | Облыс, қала, аудан | Бүкіл ел |
| Нені шешеді | Жергілікті бюджет, жергілікті мәселелер | Заңдар, мемлекеттік бюджет |
| Бақылау | Әкім мәслихатқа есеп береді | Үкімет Құрылтайға есеп береді |
## 2026 жылғы Конституциядағы жаңалық
- Мәслихаттар жергілікті өкілдіктің іргесі ретінде **сақталады**
- Мәслихаттардың әкімдерді бақылауы күшейеді
- **Президент мәслихаттардың өкілеттігін мерзімінен бұрын тоқтата алмайды** (2022 жылғы реформадан енген норма сақталады)
- Жергілікті бюджетке қатысты өкілеттіктері нақтырақ айқындалады
**Өмірден мысал:** аудан мәслихаты 15 көшені жөндеуге бюджет бекітті. Егер әкім қаржыны басқа мақсатқа жұмсаса – мәслихат жауапкершілік мәселесін көтереді. Мәслихат тиімді жұмыс істеген сайын жергілікті демократия да өміршең болады: азаматтың күнделікті өміріне әсер ететін көптеген шешім дәл осы деңгейде қабылданады.

## Key Facts

- Мәслихат – жергілікті өкілді орган, оны тұрғындар 5 жылға сайлайды
- Жергілікті бюджетті бекітеді, әкімді бақылайды, жергілікті мәселелер бойынша шешім қабылдайды
- 2022 жылдан бері Президент мәслихатты мерзімінен бұрын тарата алмайды
- Сайлауға 20 жастан бастап түсуге болады, депутаттар тізімі әкімдік сайтында жарияланады

## Тексерілген дереккөздер

- [Қазақстан Республикасы Конституциясы 2026 жылғы мәтінінің ресми жарияланымы](https://adilet.zan.kz/rus/docs/K2600000000) – «Әділет» ақпараттық-құқықтық жүйесі (checked 2026-07-16)

## Qaz.Vision контексі

> После вступления этих поправок в силу влияние маслихатов возрастет. Народные избранники на местах будут напрямую влиять на распределение бюджета, что усилит контроль со стороны местной представительной власти за расходованием средств в областях и городах.

- Касым-Жомарт Токаев, Президент
- [Бастапқы құжат](https://qaz.vision/dokument/87)
- Evidence: `direct_quote; atom:938; unreviewed`

> На основе концепции Главы государства «Слышащее государство» был выстроен механизм эффективной обратной связи с обществом, предложения граждан по возможности были учтены.

- Ерлан Карин, Государственный советник
- [Бастапқы құжат](https://qaz.vision/dokument/119)
- Evidence: `direct_quote; atom:2463; unreviewed`

---
Source: https://constitution.my/p/local-maslikhat?lang=kk
© 2026 Constitution.my – informational resource, not an official legal source