# Constitution.my > Structured public explainer corpus about the Constitution of Kazakhstan. Canonical: https://constitution.my/?lang=kk Languages: ru, kk, en Requested language: kk AI surface map (JSON): https://constitution.my/ai-map.json?lang=kk AI surface map (XML): https://constitution.my/ai-map.xml?lang=kk Entity graph (JSON): https://constitution.my/entity-graph.json?lang=kk Preferred card format: https://constitution.my/p/.md?lang=kk Bulk ingestion: https://constitution.my/llms-full.txt?lang=kk Current status: The 2026 Constitution entered into force on July 1, 2026. The first Kurultai elections are scheduled for August 23, 2026. Historical scope: referendum-related cards describe the completed March 15, 2026 vote and remain for context. Primary audience: citizens, journalists, researchers, and civic AI assistants looking for reliable public explainers about the Constitution of Kazakhstan. ## Sections - [Home](https://constitution.my/?lang=kk): answer-first overview of the current constitutional phase - [Basics](https://constitution.my/basics?lang=kk): core concepts and constitutional structure - [Compare](https://constitution.my/compare?lang=kk): Constitution of 1995 versus Constitution of 2026 - [Glossary](https://constitution.my/glossary?lang=kk): key constitutional terms and definitions - [Full Text 2026](https://constitution.my/full-text?lang=kk): full text of the 2026 Constitution - [Constitution 1995](https://constitution.my/constitution-1995?lang=kk): historical constitutional text with amendments - [Press](https://constitution.my/press?lang=kk): official and media publication references - [Timeline](https://constitution.my/timeline?lang=kk): reform chronology ## Topic packs - [Rights](https://constitution.my/llms-rights.txt?lang=kk): rights, remedies, detention, digital rights, petitions - [Kurultai](https://constitution.my/llms-kurultai.txt?lang=kk): new parliament, elections, formation, related constitutional laws - [Referendum](https://constitution.my/llms-referendum.txt?lang=kk): completed referendum stage, rules, thresholds, aftermath ## Cards - [Жаңа Конституцияның толық мәтіні](https://constitution.my/p/full-text?lang=kk): Жаңа Конституцияның толық мәтіні қазақ және орыс тілдерінде онлайн қолжетімді. Мұнда ресми жарияланымдар, құжат құрылымы және оқуды неден бастау керегі туралы қ... | Markdown: https://constitution.my/p/full-text.md?lang=kk - [Жаңа Конституция қалай әзірленді](https://constitution.my/p/how-developed?lang=kk): Жаңа Конституция ашық түрде әзірленді: 130-дан астам сарапшы, барлық өңірлердің өкілдері, азаматтардан 2 000-нан астам ұсыныс. Жұмыс жарты жылға созылды – 2025 ... | Markdown: https://constitution.my/p/how-developed.md?lang=kk - [Конституцияны қалай оқу керек](https://constitution.my/p/constitution-how-to-read-simple?lang=kk): Конституцияны мағыналық блоктар бойынша оқыған ыңғайлы: алдымен құқықтар мен бостандықтарды, кейін билік құрылымын, азаматтардың қатысуын және өзгерту тәртібін ... | Markdown: https://constitution.my/p/constitution-how-to-read-simple.md?lang=kk - [Неліктен Конституцияны жаңартып жатырмыз](https://constitution.my/p/why-update?lang=kk): 1995 жылғы Конституция тәуелсіз мемлекеттің негізін қалады. Бірақ 30 жыл ішінде экономика, технология, қоғамдық сұраныс және басқару институттары өзгерді. Конст... | Markdown: https://constitution.my/p/why-update.md?lang=kk - [Заңдардың түрлері қандай және олар бір-бірімен қалай байланысады](https://constitution.my/p/constitution-levels-of-law?lang=kk): Иерархия: Конституция → конституциялық заңдар → заңдар → жарлықтар → қаулылар → бұйрықтар. Егер төменгі деңгейдегі акт жоғары деңгейдегі актіге қайшы келсе, ол ... | Markdown: https://constitution.my/p/constitution-levels-of-law.md?lang=kk - [Конституция деген не](https://constitution.my/p/what-is-constitution?lang=kk): Конституция – мемлекеттің билік құрылымын, азаматтардың құқықтарын және қоғам өмірінің негізгі қағидаларын айқындайтын негізгі заңы. Саяси ұран немесе идеология... | Markdown: https://constitution.my/p/what-is-constitution.md?lang=kk - [Жаңа Конституциядағы негізгі өзгерістер](https://constitution.my/p/key-changes?lang=kk): Жаңа Конституция мемлекеттіліктің негіздерін сақтай отырып, билік құрылымын өзгертеді және азаматтардың құқықтарын күшейтеді. Ең бастысы: бір палаталы Құрылтайғ... | Markdown: https://constitution.my/p/key-changes.md?lang=kk - [Дауыс берудің адалдығын кім бақылайды](https://constitution.my/p/referendum-observers?lang=kk): Әрбір учаскеде – партиялардан, ҮЕҰ-дан, БАҚ-тан және халықаралық миссиялардан (ЕҚЫҰ/БДІҚК, ШЫҰ, ТМД) бақылаушылар. 30-дан астам елден бақылаушылар шақырылды. Әр... | Markdown: https://constitution.my/p/referendum-observers.md?lang=kk - [Неліктен Конституцияны референдум арқылы қабылдау маңызды](https://constitution.my/p/referendum-why-important?lang=kk): Конституцияны референдум арқылы қабылдау оның жоғары саяси және қоғамдық легитимдігін қамтамасыз етеді. 2026 жылғы 15 наурыздағы референдум жаңартылған Негізгі ... | Markdown: https://constitution.my/p/referendum-why-important.md?lang=kk - [Бюллетеньде қандай сұрақ бар](https://constitution.my/p/referendum-question-text?lang=kk): Бюллетеньде бір сұрақ: «2026 жылғы 12 ақпанда бұқаралық ақпарат құралдарында жарияланған жобасы бойынша Қазақстан Республикасының жаңа Конституциясын қабылдайсы... | Markdown: https://constitution.my/p/referendum-question-text.md?lang=kk - [Дауыс беруден кейін не болады](https://constitution.my/p/referendum-after-vote?lang=kk): Дауыс беру 2026 жылғы 15 наурызда өтті. Дауыс бергендердің 87,15%-ы «иә» деді, қатысу 73,12% болды. Конституция қабылданып, 2026 жылғы 1 шілдеде күшіне енді. Ке... | Markdown: https://constitution.my/p/referendum-after-vote.md?lang=kk - [Референдум деген не](https://constitution.my/p/referendum-what-is?lang=kk): Референдум – тікелей заңды күші бар жалпыхалықтық дауыс беру. 18 жасқа толған әрбір азамат жеке және жасырын дауыс береді. Үш шарт: қатысу 50%-дан асуы, «Иә» да... | Markdown: https://constitution.my/p/referendum-what-is.md?lang=kk - [Референдумға қандай мәселелер шығарылуы мүмкін](https://constitution.my/p/referendum-what-can-be-asked?lang=kk): Референдумға аса маңызды мәселелер шығарылады: Конституция, егемендік, іргелі құндылықтар. Шығаруға болмайды: бюджет, салықтар, рақымшылық, құқықтарды шектеу. Б... | Markdown: https://constitution.my/p/referendum-what-can-be-asked.md?lang=kk - [Қатысу жеткіліксіз болса, не болады](https://constitution.my/p/referendum-turnout-threshold?lang=kk): Сайлаушылардың 50%-дан азы қатысса – референдум өтпеді, Конституция қабылданбады. Қосымша шарт: «Иә» өңірлердің 2/3-нан кем емесінде болуы тиіс. ОСК деректері б... | Markdown: https://constitution.my/p/referendum-turnout-threshold.md?lang=kk - [Референдум алдында үгіт-насихаттың қандай ережелері қолданылады](https://constitution.my/p/referendum-campaigning-rules?lang=kk): Үгіт-насихат 12 ақпан – 13 наурыз аралығында рұқсат; «Қолдаймын» да, «Қарсымын» да тең құқықты. 14 наурыз – тыныштық күні: ешқандай үгіт жоқ. 15 наурыз – дауыс ... | Markdown: https://constitution.my/p/referendum-campaigning-rules.md?lang=kk - [Құқықтар мен бостандықтарға шектеу бола ма](https://constitution.my/p/rights-limits?lang=kk): Иә, бірақ кез келген шектеу заңмен белгіленіп, нақты мақсат үшін ғана қолданылып, мөлшерлес болуы тиіс. Конституция құқықтарды толық жоюға жол бермейді. Ал өмір... | Markdown: https://constitution.my/p/rights-limits.md?lang=kk - [Конституцияның «тікелей қолданылуы» дегені не](https://constitution.my/p/constitution-direct-effect?lang=kk): «Тікелей қолданылу» дегені: Конституция нормалары қосымша заңсыз тікелей жұмыс істейді. Егер сіздің құқығыңыз Конституцияда жазылған болса – сот процесінде тіке... | Markdown: https://constitution.my/p/constitution-direct-effect.md?lang=kk - [Конституция бойынша азаматтардың қандай міндеттері бар](https://constitution.my/p/rights-obligations?lang=kk): Конституция тек құқықтарды ғана емес, міндеттерді де белгілейді: заңдарды сақтау, салық төлеу, Отанды қорғау, балалар мен ата-аналарға қамқорлық жасау, табиғатт... | Markdown: https://constitution.my/p/rights-obligations.md?lang=kk - [Жаңа Конституциядағы цифрлық құқықтар қандай](https://constitution.my/p/rights-digital?lang=kk): Жаңа Конституция алғаш рет цифрлық хат-хабарды, жеке деректерді және биометриялық деректерді конституциялық деңгейде қорғайды. Сот шешімінсіз хат-хабарды оқу, б... | Markdown: https://constitution.my/p/rights-digital.md?lang=kk - [Төтенше және соғыс жағдайында құқықтар қалай шектеледі](https://constitution.my/p/rights-emergency-regimes?lang=kk): Төтенше немесе соғыс жағдайында кейбір құқықтарға уақытша шектеу қойылуы мүмкін: мысалы, жүріп-тұруға, жиналыстарға немесе ақпарат таратуға. Бірақ өмір сүру құқ... | Markdown: https://constitution.my/p/rights-emergency-regimes.md?lang=kk - [Конституция қандай құқықтарға кепілдік береді](https://constitution.my/p/rights-basic-list?lang=kk): Конституция адамның негізгі жеке, саяси, әлеуметтік және цифрлық құқықтарына кепілдік береді. Төменде 2026 жылғы Конституция нені тікелей қорғайтыны, қандай кеп... | Markdown: https://constitution.my/p/rights-basic-list.md?lang=kk - [Менің дербес деректерім ағып кетті – не істеу керек](https://constitution.my/p/life-personal-data-leaked?lang=kk): 2026 жылғы Конституция конституциялық деңгейде алғаш рет дербес және биометриялық деректерді қорғайды. Келісімсіз деректерді жинау, сақтау және тарату – констит... | Markdown: https://constitution.my/p/life-personal-data-leaked.md?lang=kk - [Мені полиция ұстап алды – қандай құқықтарым бар](https://constitution.my/p/life-detained-by-police?lang=kk): Ұстап алынған сәттен бастап сізде құқықтар бар – себебін білу, адвокатпен байланысу, туыстарыңызды хабардар ету, өзіңізге қарсы жауап бермеу. Сотсыз ең ұзақ мер... | Markdown: https://constitution.my/p/life-detained-by-police.md?lang=kk - [Конституциялық құқықтарыңызды қалай қорғауға болады](https://constitution.my/p/rights-how-to-protect?lang=kk): Құқық бұзылса, қайда жүгіну жағдайға байланысты: сотқа ма, Конституциялық сотқа ма, омбудсменге ме, әлде прокуратураға ма. Төменде қай жолды таңдау дұрыс, нені ... | Markdown: https://constitution.my/p/rights-how-to-protect.md?lang=kk - [Ұсталған кезде адамның қандай құқықтары бар](https://constitution.my/p/rights-detention?lang=kk): Ұсталған сәттен бастап адамға не үшін ұсталғаны түсіндіріліп, адвокатқа қол жеткізуге және жақындарына хабарлауға мүмкіндік берілуі тиіс. Төменде 48 сағаттық ше... | Markdown: https://constitution.my/p/rights-detention.md?lang=kk - [Ұлттық банк](https://constitution.my/p/national-bank?lang=kk): Ұлттық банк – Қазақстан Республикасының ұлттық валютасы мен қаржы жүйесінің тұрақтылығын қамтамасыз ететін орталық банкі. Ұлттық банк Төрағасын Президент Құрылт... | Markdown: https://constitution.my/p/national-bank.md?lang=kk - [Қазақстан Республикасының Үкіметі](https://constitution.my/p/government?lang=kk): Үкімет – жоғары атқарушы орган. Ол экономиканы және әлеуметтік саланы басқарады, азаматтардың құқықтарының іске асуын қамтамасыз етеді. Үкіметті Президент қалып... | Markdown: https://constitution.my/p/government.md?lang=kk - [Құрылтай — Қазақстанның жаңа парламенті](https://constitution.my/p/kurultai?lang=kk): Құрылтай – Қазақстан Республикасының бір палаталы парламенті. Жаңа Конституция қос палаталы құрылымды (Сенат + Мәжіліс) пропорционалды өкілдікке негізделген 145... | Markdown: https://constitution.my/p/kurultai.md?lang=kk - [Қазақстан Республикасының Президенті](https://constitution.my/p/president?lang=kk): Президент – мемлекеттің басшысы, Конституцияның, азаматтардың құқықтары мен бостандықтарының кепілі. Жаңа Конституция президенттік басқару нысанын сақтайды, бір... | Markdown: https://constitution.my/p/president.md?lang=kk - [Қазақстан Республикасының Вице-президенті](https://constitution.my/p/vice-president?lang=kk): Вице-президент – Қазақстанның конституциялық жүйесіндегі жаңа институт. Бұл лауазым атқарушы биліктің үздіксіз жұмыс істеуін қамтамасыз ету және мемлекеттік орг... | Markdown: https://constitution.my/p/vice-president.md?lang=kk - [Жергілікті мемлекеттік басқару және өзін-өзі басқару](https://constitution.my/p/local-government?lang=kk): Жергілікті басқару – өңірлердегі әкімдіктер мен мәслихаттар жүйесі. Жаңа Конституция унитарлық мемлекетті сақтайды, бірақ өңірлердің рөлін күшейтеді: мәслихатта... | Markdown: https://constitution.my/p/local-government.md?lang=kk - [Бас прокурор](https://constitution.my/p/prosecutor?lang=kk): Бас прокурор – прокуратура жүйесін басқаратын және заңдылықтың сақталуын қадағалайтын жоғары лауазымды тұлға. Оны Президент Құрылтайдың келісімімен тағайындайды... | Markdown: https://constitution.my/p/prosecutor.md?lang=kk - [Конституциялық сот](https://constitution.my/p/constitutional-court?lang=kk): Конституциялық сот – конституциялық бақылаудың жоғары органы. Ол заңдар мен билік актілерінің Конституцияға сәйкестігін тексереді. Маңыздысы: кез келген азамат ... | Markdown: https://constitution.my/p/constitutional-court.md?lang=kk - [Мәслихат деген не және ол не үшін керек](https://constitution.my/p/local-maslikhat?lang=kk): Мәслихат – жергілікті өкілді орган, яғни облыс не аудан деңгейіндегі сіздің «парламентіңіз». Депутаттарды тұрғындар 5 жылға сайлайды. Мәслихат жергілікті бюджет... | Markdown: https://constitution.my/p/local-maslikhat.md?lang=kk - [Жергілікті өзін-өзі басқару жергілікті басқарудан қалай ерекшеленеді](https://constitution.my/p/local-self-government?lang=kk): Жергілікті басқару – жоғарыдан төменге қарай құрылған тік жүйе: орталық тағайындайтын әкімдер. Жергілікті өзін-өзі басқару – төменнен басталатын бастама: тұрғын... | Markdown: https://constitution.my/p/local-self-government.md?lang=kk - [Жергілікті өзін-өзі басқару неліктен маңызды](https://constitution.my/p/local-why-it-matters?lang=kk): Жергілікті өзін-өзі басқару – азаматқа ең жақын билік деңгейі. Дәл осы деңгейде ауладағы жолдар, балабақшалар, жергілікті бюджет, экологиялық мәселелер сияқты к... | Markdown: https://constitution.my/p/local-why-it-matters.md?lang=kk - [Халық Кеңесі деген не](https://constitution.my/p/local-halyk-kenesi?lang=kk): Халық Кеңесі – 126 мүшесі бар жаңа конституциялық орган. 2022 жылғы Ұлттық Құрылтайдан айырмашылығы: конституциялық мәртебе (жарлық емес), заң шығару бастамасы ... | Markdown: https://constitution.my/p/local-halyk-kenesi.md?lang=kk - [Азамат мемлекетті басқаруға қалай қатыса алады](https://constitution.my/p/local-citizen-participation?lang=kk): Тек сайлау ғана емес. Конституция мынадай мүмкіндіктер береді: бейбіт жиналыстар, мемлекеттік органдарға өтініш (жауап беруге міндетті), Конституциялық Сотқа өт... | Markdown: https://constitution.my/p/local-citizen-participation.md?lang=kk - [Әкім кім және оның Конституциямен байланысы қандай](https://constitution.my/p/local-akim-role?lang=kk): Әкім – жергілікті атқарушы биліктің басшысы: жолдарды, мектептерді, ауруханаларды, тұрғын үй-коммуналдық шаруашылықты, жер мәселелерін басқарады. Ауыл әкімдерін... | Markdown: https://constitution.my/p/local-akim-role.md?lang=kk - [Қоғамдық бақылау деген не](https://constitution.my/p/public-control?lang=kk): Қоғамдық бақылау – азаматтар мен ҮЕҰ-лардың биліктің әрекетін бақылау құқығы: мемлекеттік сатып алуды тексеру, мектептер мен ауруханалардың сапасын бағалау, бал... | Markdown: https://constitution.my/p/public-control.md?lang=kk - [Азаматтардың петициялар мен халықтық бастамаларға құқығы](https://constitution.my/p/petitions?lang=kk): Азаматтар заң жобаларын бастауға, Құрылтайда мәселелерді қарауды талап етуге және билікке петиция жолдауға құқық алады. Шегі – шамамен 100 000 қол. Петицияны e-... | Markdown: https://constitution.my/p/petitions.md?lang=kk - [Қазақстан Халық Кеңесі деген не](https://constitution.my/p/peoples-council?lang=kk): Қазақстан Халық Кеңесі – мемлекет пен қоғам арасындағы тұрақты диалог алаңы. Азаматтық қоғам, сарапшылар, бизнес және өңір өкілдері маңызды шешімдер қабылданған... | Markdown: https://constitution.my/p/peoples-council.md?lang=kk - [Азаматтық қоғамның рөлі қандай](https://constitution.my/p/civil-society?lang=kk): Азаматтық қоғам – ҮЕҰ, кәсіподақтар, еріктілер мен бастамашыл топтар; мемлекеттен тәуелсіз жұмыс істейді. Жаңа Конституция хабарлама тәртібімен тіркеуді (рұқсат... | Markdown: https://constitution.my/p/civil-society.md?lang=kk - [Жаңа Конституция қашан күшіне енді](https://constitution.my/p/practical-entry-into-force?lang=kk): 2026 жылғы 15 наурыздағы референдумнан кейін жаңа Конституция 2026 жылғы 1 шілдеде күшіне енді. Оған дейін 1995 жылғы Конституция қолданылды. Өтпелі кезеңде (16... | Markdown: https://constitution.my/p/practical-entry-into-force.md?lang=kk - [Халықаралық шарттар мен ұлттық заңдардың арақатынасы қалай өзгереді](https://constitution.my/p/practical-international-treaties?lang=kk): Бұрын: ратификацияланған халықаралық шарттар Қазақстанның заңдарынан артықшылыққа ие болды. Болашақта: шарттар мен заңдар – бір деңгейде, Конституция – барлығын... | Markdown: https://constitution.my/p/practical-international-treaties.md?lang=kk - [Конституцияны отбасында, жұмыста немесе достармен қалай талқылаған дұрыс](https://constitution.my/p/practical-how-to-discuss?lang=kk): Конституцияны талқылағанда эмоциялық айтыстан гөрі нақты мәтінге, салыстыруға және мысалдарға сүйенген дұрыс. «Кім дұрыс» деп тартысудан гөрі «нақты не өзгеруде... | Markdown: https://constitution.my/p/practical-how-to-discuss.md?lang=kk - [Сұрақ туындаса, қайда жүгінуге болады](https://constitution.my/p/practical-where-to-ask?lang=kk): Конституцияға, референдум рәсіміне немесе құқықтарға қатысты сұрақтар туындаса, ресми порталдарға, eGov пен e-Otinish-ке, уәкілетті органдарға жүгініңіз. Құқық ... | Markdown: https://constitution.my/p/practical-where-to-ask.md?lang=kk - [Бұл мен үшін нақты нені өзгертеді](https://constitution.my/p/practical-what-changes-for-me?lang=kk): Нақты өзгерістер: сотсыз ұстау 72 сағаттан 48 сағатқа дейін қысқарады. «Миранда ережесі» – ұсталған кезде үндемеу құқығы. Цифрлық құқықтар – хат-хабарды сотсыз ... | Markdown: https://constitution.my/p/practical-what-changes-for-me.md?lang=kk - [Конституция туралы ақпаратты қалай тексеруге болады](https://constitution.my/p/practical-how-to-check-information?lang=kk): Конституция туралы сенімді ақпаратты тек ресми мәтін, салыстырмалы кесте, ресми түсіндірме материалдар және уәкілетті мемлекеттік органдардың жарияланымдары арқ... | Markdown: https://constitution.my/p/practical-how-to-check-information.md?lang=kk - [Мені жұмыстан шығарды – конституциялық құқықтарым қандай](https://constitution.my/p/life-fired-from-job?lang=kk): Конституция еңбек құқығын және жұмыссыздықтан қорғануды кепілдендіреді. Заңсыз жұмыстан шығарылған жағдайда сотқа, еңбек инспекциясына немесе омбудсменге жүгіну... | Markdown: https://constitution.my/p/life-fired-from-job.md?lang=kk - [Конституция мәтінін неге оқу маңызды](https://constitution.my/p/practical-why-read-before-vote?lang=kk): 2026 жылғы 15 наурыздағы референдумда азаматтар жалпы көңіл күйге емес, нақты құқықтық мәтінге дауыс берді. Сондықтан Конституцияны ұранмен емес, тікелей мәтін ... | Markdown: https://constitution.my/p/practical-why-read-before-vote.md?lang=kk - [Бизнес ашқым келеді – Конституция не кепілдендіреді](https://constitution.my/p/life-start-business?lang=kk): Конституция меншік құқығын және кәсіпкерлік бостандығын қорғайды. Мемлекет бизнес үшін жағдай жасауға міндетті және мүлікті еркімен тартып ала алмайды. Дауларды... | Markdown: https://constitution.my/p/life-start-business.md?lang=kk - [Конституция меншік пен кәсіпкерлік туралы не айтады](https://constitution.my/p/practical-property-and-business?lang=kk): Конституция жеке меншікті және кәсіпкерлік бостандығын кепілдендіреді. Мүлікті алып қою – тек сот шешімімен, нарықтық құнына сай өтемақы төлеу арқылы. Жерді шет... | Markdown: https://constitution.my/p/practical-property-and-business.md?lang=kk - [Баланы мектепке қабылдамады – Конституция не дейді](https://constitution.my/p/life-child-school-refused?lang=kk): Конституция тегін орта білім алу құқығын кепілдендіреді. Қабылдаудан бас тарту заңсыз. Жергілікті білім басқармасына, прокуратураға немесе сотқа жүгінуге болады... | Markdown: https://constitution.my/p/life-child-school-refused.md?lang=kk - [Конституция білім алу мен денсаулық сақтау құқығын қалай қорғайды](https://constitution.my/p/practical-education-health?lang=kk): Тегін орта білім барлығы үшін міндетті. Тегін медициналық көмектің кепілдік берілген көлемі (ТМККК) – тегін. Конституция қосады: білімнің зайырлы сипаты – конст... | Markdown: https://constitution.my/p/practical-education-health.md?lang=kk - [1995 жылғы Конституция нені өзгертті](https://constitution.my/p/constitution-history-1995?lang=kk): 1995 жылғы 30 тамыздағы референдумда қабылданған Конституция күшті президенттік жүйе мен қос палаталы парламентті (Мәжіліс және Сенат) орнықтырды. Ол 30 жылдан ... | Markdown: https://constitution.my/p/constitution-history-1995.md?lang=kk - [Конституциялық өзгерістерді қалай дұрыс оқу керек](https://constitution.my/p/constitution-how-to-read?lang=kk): Конституцияны қатарынан түгел оқығаннан гөрі, блоктар бойынша оқыған ыңғайлы: алдымен құқықтар мен бостандықтарды, содан кейін билік құрылымын, одан соң өзгерту... | Markdown: https://constitution.my/p/constitution-how-to-read.md?lang=kk - [2022 жылғы конституциялық реформалар нені өзгертті](https://constitution.my/p/constitution-reforms-2022?lang=kk): 2022 жылғы реформа Президент билігін шектеп, Елбасы мәртебесін жойды, азаматтардың тікелей жүгіну құқығы бар Конституциялық сотты қалпына келтірді және 7 жылдық... | Markdown: https://constitution.my/p/constitution-reforms-2022.md?lang=kk - [1993 жылғы Конституция қандай болды](https://constitution.my/p/constitution-history-1993?lang=kk): Алғашқы Конституция 1993 жылғы 28 қаңтарда қабылданды. Ол тәуелсіздікті бекітті, бірақ ымыралы құжат болып шықты: билік тармақтарының тепе-теңдігі әлсіз болды, ... | Markdown: https://constitution.my/p/constitution-history-1993.md?lang=kk - [Қазақстан 2026 жылғы Конституциясына қалай келді](https://constitution.my/p/constitution-history-path-to-2026?lang=kk): 2026 жылғы Конституция бір сәтте пайда болған жоқ. Ол 1991 жылғы тәуелсіздіктен, 1993 және 1995 жылдардағы конституциялық негіздерден, кейінгі реформалардан – ә... | Markdown: https://constitution.my/p/constitution-history-path-to-2026.md?lang=kk - [«Халық Кеңесі Парламенттің орнын басады»](https://constitution.my/p/myth-halyk-kenesi-replaces-parliament?lang=kk): Жоқ. Халық Кеңесі – заң қабылдай алмайтын консультативтік орган. Заңдарды тек Құрылтай қабылдайды. Халық Кеңесі бастама ұсына алады, бірақ олар автоматты түрде ... | Markdown: https://constitution.my/p/myth-halyk-kenesi-replaces-parliament.md?lang=kk - [Миф: «Референдумнан кейін бәрі ертесіне бірден өзгеріп кетеді»](https://constitution.my/p/referendum-myth-change-next-day?lang=kk): Жоқ, келесі күні емес. Референдум 2026 жылғы 15 наурызда өтті, ал Конституция 2026 жылғы 1 шілдеде күшіне енді. Осы аралықта өтпелі кезең жүрді: соттар, үкімет ... | Markdown: https://constitution.my/p/referendum-myth-change-next-day.md?lang=kk - [«Құрылтай – жай ғана атауы өзгерген Мәжіліс»](https://constitution.my/p/myth-kurultai-same-as-mazhilis?lang=kk): Бұл жай атау ауыстыру емес: Сенат таратылды, президенттік тағайындаулар алынып тасталды, сайлау жүйесі өзгерді, өту шегі 5%-дан 7%-ға көтерілді, 30% гендерлік к... | Markdown: https://constitution.my/p/myth-kurultai-same-as-mazhilis.md?lang=kk - [Миф: «Конституция бәрібір жұмыс істемейді, сондықтан онда не жазылғаны маңызды емес»](https://constitution.my/p/myths-constitution-doesnt-work?lang=kk): «Конституция жұмыс істемейді» – ең кең тараған миф. 2023 жылдан бастап Конституциялық Сот азаматтардан ондаған өтініш қабылдап, бірқатар норманы конституциялық ... | Markdown: https://constitution.my/p/myths-constitution-doesnt-work.md?lang=kk - [Миф: «Конституция референдумда қабылданса, ол мінсіз деген сөз»](https://constitution.my/p/myths-constitution-always-good?lang=kk): Референдум легитимдік береді, бірақ мінсіздікке кепілдік бермейді. АҚШ Конституциясы алғашында құлдықты заңдастырды. Қазақстанның 1995 жылғы Конституциясына 202... | Markdown: https://constitution.my/p/myths-constitution-always-good.md?lang=kk - [Миф: «Референдумда әрқашан бір ғана сұрақ болуы керек»](https://constitution.my/p/referendum-myth-one-question?lang=kk): «Референдумда міндетті түрде бір ғана сұрақ болуы керек» деген – миф. Заң сұрақтар санын шектемейді. 2026 жылғы 15 наурызда бір сұрақ қойылды, өйткені Конституц... | Markdown: https://constitution.my/p/referendum-myth-one-question.md?lang=kk - [Миф: «Жаңа Конституция өмірді бірден жақсы жаққа өзгертеді»](https://constitution.my/p/myth-constitution-solves-everything?lang=kk): Конституция – автоматты нәтиже емес, құқықтық негіз. Нақты өзгерістер заңдарға, сот практикасына және азаматтардың белсенділігіне байланысты. Норма мен практика... | Markdown: https://constitution.my/p/myth-constitution-solves-everything.md?lang=kk - [Миф: «Бойкот – ең күшті саяси жауап»](https://constitution.my/p/referendum-myth-boycott?lang=kk): Бойкот «қарсы» дауысына тең емес. Хаттамада «бойкот жасағандар» емес, тек қатысу мен берілген дауыстар ғана тіркеледі. ОСК-ның 18:00-дегі дерегі бойынша қатысу ... | Markdown: https://constitution.my/p/referendum-myth-boycott.md?lang=kk - [Миф: «Конституцияда бәрі тек құқықтарын талап етеді, міндеттер туралы ешкім айтпайды»](https://constitution.my/p/myths-rights-vs-duties?lang=kk): Миф: «Конституцияда бәрі құқықтарын талап етеді, ал міндеттерді ұмытты». Факт: бөлімнің атауы «Адам мен азаматтың құқықтары, бостандықтары және міндеттері». Мін... | Markdown: https://constitution.my/p/myths-rights-vs-duties.md?lang=kk - [Миф: «Кез келген Конституция жай ғана бар болғаны үшін жақсы»](https://constitution.my/p/myth-any-constitution-good?lang=kk): Конституцияның бар болуы оның жақсы екенін өздігінен білдірмейді. Конституция демократиялық болуы және құқықтарды қорғауы мүмкін, немесе керісінше – анық емес, ... | Markdown: https://constitution.my/p/myth-any-constitution-good.md?lang=kk - [Миф: «Заңда осылай жазылса, Конституция маңызды емес»](https://constitution.my/p/myths-law-vs-constitution?lang=kk): Миф: «Заң – заң, Конституцияның бұған қатысы жоқ». Факт: Конституция кез келген заңнан жоғары. Заң Конституцияға қайшы келсе – ол қолданылмайды. КС кез келген а... | Markdown: https://constitution.my/p/myths-law-vs-constitution.md?lang=kk - [Миф: «Референдум парламенттен жақсы, себебі шешімді халық қабылдайды»](https://constitution.my/p/myths-referendum-vs-parliament?lang=kk): Референдум парламенттің орнын алмастырмайды, ол іргелі мәселелерге арналған толықтыратын тетік. Бюджет немесе салық кодексі бойынша «Иә/Жоқ» формуласымен дауыс ... | Markdown: https://constitution.my/p/myths-referendum-vs-parliament.md?lang=kk - [Құрылтай туралы заң – нөлден жаңа парламент](https://constitution.my/p/law-on-kurultai?lang=kk): Құрылтай туралы заңға 2026 жылғы 5 маусымда қол қойылды. Ол пропорционалды жүйе бойынша сайланатын 145 депутаты бар бір палаталы парламентті бекітеді, ал 1 шілд... | Markdown: https://constitution.my/p/law-on-kurultai.md?lang=kk - [Конституциялық сот туралы заң – не өзгереді?](https://constitution.my/p/law-on-constitutional-court?lang=kk): Конституциялық Сот Конституцияның үстемдігінің кепілі ретіндегі рөлін сақтайды. Басты өзгерістер: құрамның 10 судьяға дейін кеңеюі, Президент Құрылтайдың келісі... | Markdown: https://constitution.my/p/law-on-constitutional-court.md?lang=kk - [Халық Кеңесі қалай құрылады?](https://constitution.my/p/halyk-kenesi-how-formed?lang=kk): 126 мүше үш тең топқа бөлінеді: этномәдени бірлестіктер (42), ҮЕҰ мен азаматтық қоғам (42), мәслихаттар мен өңірлер (42). Кандидаттарды құрылымдар ұсынады, кейі... | Markdown: https://constitution.my/p/halyk-kenesi-how-formed.md?lang=kk - [Вице-президент қашан пайда болады және ол не үшін қажет?](https://constitution.my/p/vice-president-when?lang=kk): Вице-президент лауазымы жаңа Конституцияда және 2026 жылғы 5 маусымда қол қойылған Президент туралы заңда бекітілген. Вице-президентті Президент Құрылтайдың кел... | Markdown: https://constitution.my/p/vice-president-when.md?lang=kk - [Қандай жаңа институттар келесі кезеңде іске қосылады](https://constitution.my/p/transition-new-institutions?lang=kk): Жаңа институттар кезең-кезеңімен іске қосылады: азаматтардың Конституциялық сотқа тікелей жүгінуі 2026 жылғы 1 шілдеде ашылды, Вице-президент Құрылтай құрылғанн... | Markdown: https://constitution.my/p/transition-new-institutions.md?lang=kk - [Құрылтайға сайлау қашан өтеді](https://constitution.my/p/transition-kurultai-elections?lang=kk): Президент 2026 жылғы 1 шілдеде Құрылтай сайлауы туралы жарлыққа қол қойды. Дауыс беру күні 2026 жылғы 23 тамызға белгіленді. Құрылтай – пропорционалды жүйемен с... | Markdown: https://constitution.my/p/transition-kurultai-elections.md?lang=kk - [2026 жылғы 5 маусымда қандай конституциялық заңдарға қол қойылды?](https://constitution.my/p/constitutional-laws-june-2026?lang=kk): Төрт негізгі заң: Президент туралы (вице-президентті енгізеді), Құрылтай туралы (145 депутат, 7% тосқауыл, 30% квота), Конституциялық сот туралы (азаматтардың қ... | Markdown: https://constitution.my/p/constitutional-laws-june-2026.md?lang=kk - [Өтпелі кезеңде не болып жатыр](https://constitution.my/p/transition-period-overview?lang=kk): 2026 жылғы 16 наурыздан 30 маусымға дейінгі өтпелі кезең аяқталды. 5 маусымда негізгі заңдарға қол қойылды, 1 шілдеде жаңа Конституция күшіне енді, ал Құрылтай ... | Markdown: https://constitution.my/p/transition-period-overview.md?lang=kk - [Құрылтай Мәжіліс пен Сенаттан несімен ерекшеленеді?](https://constitution.my/p/kurultai-vs-mazhilis?lang=kk): Құрылтай – бір палаталы парламент. Сенат (49 орын) пен Президенттің парламентке тағайындауы жойылады. 147 емес, 145 депутат. Тосқауыл 5%-дан 7%-ға өсті. 30% ген... | Markdown: https://constitution.my/p/kurultai-vs-mazhilis.md?lang=kk - [Президент туралы заң – не өзгереді?](https://constitution.my/p/law-on-president?lang=kk): Президент туралы конституциялық заңға 2026 жылғы 5 маусымда қол қойылды. Ол Президент өкілеттіктерін жаңа Конституциямен байланыстырып, Вице-президент институты... | Markdown: https://constitution.my/p/law-on-president.md?lang=kk - [Конституция күшіне енгеннен кейін не өзгерді?](https://constitution.my/p/what-changed-after-vote?lang=kk): Конституция 2026 жылғы 1 шілдеден бастап күшінде. Жаңа құқықтар қолданыла бастады, негізгі конституциялық заңдар жарияланды, ал келесі жария кезең ретінде 2026 ... | Markdown: https://constitution.my/p/what-changed-after-vote.md?lang=kk - [Вице-президент қашан пайда болады және қалай тағайындалады?](https://constitution.my/p/vice-president-new-institution?lang=kk): Алғашқы тағайындау Құрылтай қалыптасқаннан кейін күтіледі (2026 жылдың күзі). Президент кандидатураны ұсынады, Құрылтай көпшілік дауыспен бекітеді. Талаптар: ту... | Markdown: https://constitution.my/p/vice-president-new-institution.md?lang=kk - [2026 жылғы Құрылтай сайлауы туралы қазір не белгілі](https://constitution.my/p/kurultai-election-2026?lang=kk): 2026 жылғы 1 шілдеде Конституция күшіне енгеннен кейін Президент Құрылтайға алғашқы сайлау туралы жарлыққа қол қойды. Құрылтай депутаттарының сайлауы 2026 жылғы... | Markdown: https://constitution.my/p/kurultai-election-2026.md?lang=kk - [Конституция бойынша жаңа заңдар қашан күшіне енді?](https://constitution.my/p/when-new-laws-take-effect?lang=kk): Негізгі заңдардың бір бөлігі 2026 жылғы 5 маусымда-ақ қол қойылды. Конституцияның өзі 1 шілдеде күшіне енді, ал ендігі келесі қадамдар Құрылтай сайлауы туралы қ... | Markdown: https://constitution.my/p/when-new-laws-take-effect.md?lang=kk - [2026 жылғы 1 шілдеде не өзгерді](https://constitution.my/p/transition-what-changes-july?lang=kk): 2026 жылғы 1 шілдеден бастап Конституция күшінде. Жаңа құқықтар қазірдің өзінде қолданылып жатыр – цифрлық құқықтар, ұстап алу кезіндегі кеңейтілген қорғаныш (7... | Markdown: https://constitution.my/p/transition-what-changes-july.md?lang=kk - [Құрылтай қалай қалыптастырылады?](https://constitution.my/p/kurultai-how-formed?lang=kk): Құрылтай – 145 депутаты бар бір палаталы жоғары өкілді орган. Құрылтай туралы заңға 2026 жылғы 5 маусымда қол қойылды, ал 1 шілдеде Президент алғашқы сайлауды ө... | Markdown: https://constitution.my/p/kurultai-how-formed.md?lang=kk - [Цифрлық құқықтар іс жүзінде қалай жұмыс істейді?](https://constitution.my/p/digital-rights-how?lang=kk): Жаңа Конституция алғаш рет жеке деректерді қорғауды және мемлекеттік органдарға электрондық нысанда жүгіну құқығын бекітеді. Жүзеге асыру үшін заңға тәуелді акт... | Markdown: https://constitution.my/p/digital-rights-how.md?lang=kk