# Constitution.my - Rights Pack

> Machine-friendly subset focused on constitutional rights, remedies, detention, data protection, petitions, and everyday rights enforcement.

Canonical: https://constitution.my/llms-rights.txt?lang=kk
Languages: ru, kk, en
Requested language: kk
Scope note: Use this pack when the question is about rights, constitutional remedies, detention, digital privacy, petitions, or everyday civic protections.
Parent index: https://constitution.my/llms.txt?lang=kk
Bulk corpus: https://constitution.my/llms-full.txt?lang=kk

## Included cards (18)

### Құқықтар

- [Құқықтар мен бостандықтарға шектеу бола ма](https://constitution.my/p/rights-limits?lang=kk): Иә, бірақ кез келген шектеу заңмен белгіленіп, нақты мақсат үшін ғана қолданылып, мөлшерлес болуы тиіс. Конституция құқықтарды толық жоюға жол бермейді. Ал өмір сүру құқығы, азаптауға тыйым салу, ар-ождан бостандығы және... | Markdown: https://constitution.my/p/rights-limits.md?lang=kk
- [Конституцияның «тікелей қолданылуы» дегені не](https://constitution.my/p/constitution-direct-effect?lang=kk): «Тікелей қолданылу» дегені: Конституция нормалары қосымша заңсыз тікелей жұмыс істейді. Егер сіздің құқығыңыз Конституцияда жазылған болса – сот процесінде тікелей осы бапқа сілтеме жасай аласыз, тиісті заң әлі қабылданб... | Markdown: https://constitution.my/p/constitution-direct-effect.md?lang=kk
- [Конституция бойынша азаматтардың қандай міндеттері бар](https://constitution.my/p/rights-obligations?lang=kk): Конституция тек құқықтарды ғана емес, міндеттерді де белгілейді: заңдарды сақтау, салық төлеу, Отанды қорғау, балалар мен ата-аналарға қамқорлық жасау, табиғатты аялау. Салық болмаса, тегін мектеп те болмайды. Ел қорғалм... | Markdown: https://constitution.my/p/rights-obligations.md?lang=kk
- [Жаңа Конституциядағы цифрлық құқықтар қандай](https://constitution.my/p/rights-digital?lang=kk): Жаңа Конституция алғаш рет цифрлық хат-хабарды, жеке деректерді және биометриялық деректерді конституциялық деңгейде қорғайды. Сот шешімінсіз хат-хабарды оқу, биометрияны жинау немесе интернетті бұғаттау конституцияға қа... | Markdown: https://constitution.my/p/rights-digital.md?lang=kk
- [Төтенше және соғыс жағдайында құқықтар қалай шектеледі](https://constitution.my/p/rights-emergency-regimes?lang=kk): Төтенше немесе соғыс жағдайында кейбір құқықтарға уақытша шектеу қойылуы мүмкін: мысалы, жүріп-тұруға, жиналыстарға немесе ақпарат таратуға. Бірақ өмір сүру құқығы, азаптауға тыйым салу, ар-ождан бостандығы, сот арқылы қ... | Markdown: https://constitution.my/p/rights-emergency-regimes.md?lang=kk
- [Конституция қандай құқықтарға кепілдік береді](https://constitution.my/p/rights-basic-list?lang=kk): Конституция адамның негізгі жеке, саяси, әлеуметтік және цифрлық құқықтарына кепілдік береді. Төменде 2026 жылғы Конституция нені тікелей қорғайтыны, қандай кепілдіктер күшейгені және құқық бұзылса қайда жүгінуге болатын... | Markdown: https://constitution.my/p/rights-basic-list.md?lang=kk
- [Менің дербес деректерім ағып кетті – не істеу керек](https://constitution.my/p/life-personal-data-leaked?lang=kk): 2026 жылғы Конституция конституциялық деңгейде алғаш рет дербес және биометриялық деректерді қорғайды. Келісімсіз деректерді жинау, сақтау және тарату – конституциялық құқықты бұзу. Деректерді қорғау жөніндегі уәкілетті ... | Markdown: https://constitution.my/p/life-personal-data-leaked.md?lang=kk
- [Мені полиция ұстап алды – қандай құқықтарым бар](https://constitution.my/p/life-detained-by-police?lang=kk): Ұстап алынған сәттен бастап сізде құқықтар бар – себебін білу, адвокатпен байланысу, туыстарыңызды хабардар ету, өзіңізге қарсы жауап бермеу. Сотсыз ең ұзақ мерзім – 48 сағат (бұрын 72 болатын). Бұл қазақстандық «Миранда... | Markdown: https://constitution.my/p/life-detained-by-police.md?lang=kk
- [Конституциялық құқықтарыңызды қалай қорғауға болады](https://constitution.my/p/rights-how-to-protect?lang=kk): Құқық бұзылса, қайда жүгіну жағдайға байланысты: сотқа ма, Конституциялық сотқа ма, омбудсменге ме, әлде прокуратураға ма. Төменде қай жолды таңдау дұрыс, нені алдын ала дайындау қажет және неден бастаған жөн екені қысқа... | Markdown: https://constitution.my/p/rights-how-to-protect.md?lang=kk
- [Ұсталған кезде адамның қандай құқықтары бар](https://constitution.my/p/rights-detention?lang=kk): Ұсталған сәттен бастап адамға не үшін ұсталғаны түсіндіріліп, адвокатқа қол жеткізуге және жақындарына хабарлауға мүмкіндік берілуі тиіс. Төменде 48 сағаттық шек, құқықтарды түсіндіру міндеті және бұзушылықты қалай байқа... | Markdown: https://constitution.my/p/rights-detention.md?lang=kk
### Билік

- [Конституциялық сот](https://constitution.my/p/constitutional-court?lang=kk): Конституциялық сот – конституциялық бақылаудың жоғары органы. Ол заңдар мен билік актілерінің Конституцияға сәйкестігін тексереді. Маңыздысы: кез келген азамат өзінің конституциялық құқықтары бұзылды деп санаса, шағым бе... | Markdown: https://constitution.my/p/constitutional-court.md?lang=kk
### Азаматтардың қатысуы

- [Қоғамдық бақылау деген не](https://constitution.my/p/public-control?lang=kk): Қоғамдық бақылау – азаматтар мен ҮЕҰ-лардың биліктің әрекетін бақылау құқығы: мемлекеттік сатып алуды тексеру, мектептер мен ауруханалардың сапасын бағалау, балалар үйлерін тексеру, сайлауда бақылаушы болу. Билік сұраула... | Markdown: https://constitution.my/p/public-control.md?lang=kk
- [Азаматтардың петициялар мен халықтық бастамаларға құқығы](https://constitution.my/p/petitions?lang=kk): Азаматтар заң жобаларын бастауға, Құрылтайда мәселелерді қарауды талап етуге және билікке петиция жолдауға құқық алады. Шегі – шамамен 100 000 қол. Петицияны e-Otinish арқылы онлайн беруге болады. Құрылтай оны қарауға, а... | Markdown: https://constitution.my/p/petitions.md?lang=kk
- [Қазақстан Халық Кеңесі деген не](https://constitution.my/p/peoples-council?lang=kk): Қазақстан Халық Кеңесі – мемлекет пен қоғам арасындағы тұрақты диалог алаңы. Азаматтық қоғам, сарапшылар, бизнес және өңір өкілдері маңызды шешімдер қабылданғанға дейін стратегиялық мәселелерді талқылайды. Оның рөлі – ко... | Markdown: https://constitution.my/p/peoples-council.md?lang=kk
- [Азаматтық қоғамның рөлі қандай](https://constitution.my/p/civil-society?lang=kk): Азаматтық қоғам – ҮЕҰ, кәсіподақтар, еріктілер мен бастамашыл топтар; мемлекеттен тәуелсіз жұмыс істейді. Жаңа Конституция хабарлама тәртібімен тіркеуді (рұқсат тәртібі емес), ҮЕҰ-ны мәжбүрлеп жабуға тыйымды және грантта... | Markdown: https://constitution.my/p/civil-society.md?lang=kk
### Практика

- [Мені жұмыстан шығарды – конституциялық құқықтарым қандай](https://constitution.my/p/life-fired-from-job?lang=kk): Конституция еңбек құқығын және жұмыссыздықтан қорғануды кепілдендіреді. Заңсыз жұмыстан шығарылған жағдайда сотқа, еңбек инспекциясына немесе омбудсменге жүгінуге болады. Жаңа Конституция әлеуметтік кепілдіктерді нығайта... | Markdown: https://constitution.my/p/life-fired-from-job.md?lang=kk
- [Бизнес ашқым келеді – Конституция не кепілдендіреді](https://constitution.my/p/life-start-business?lang=kk): Конституция меншік құқығын және кәсіпкерлік бостандығын қорғайды. Мемлекет бизнес үшін жағдай жасауға міндетті және мүлікті еркімен тартып ала алмайды. Дауларды сот шешеді. | Markdown: https://constitution.my/p/life-start-business.md?lang=kk
- [Баланы мектепке қабылдамады – Конституция не дейді](https://constitution.my/p/life-child-school-refused?lang=kk): Конституция тегін орта білім алу құқығын кепілдендіреді. Қабылдаудан бас тарту заңсыз. Жергілікті білім басқармасына, прокуратураға немесе сотқа жүгінуге болады. | Markdown: https://constitution.my/p/life-child-school-refused.md?lang=kk