{"faq_id":"4dff1c05-3756-4000-a34b-e5199758fe6f","code":"vice-president","kind":"faq","canonical_slug":"vice-president","section":{"id":20,"code":"power","slug":"power","title":"Билік"},"lang":"kk","question":"Қазақстан Республикасының Вице-президенті","short_answer":"Вице-президент – Қазақстанның конституциялық жүйесіндегі жаңа институт. Бұл лауазым атқарушы биліктің үздіксіз жұмыс істеуін қамтамасыз ету және мемлекеттік органдардың жұмысын үйлестіру үшін енгізіледі. Вице-президент Президенттің тапсырмасы бойынша әрекет етеді және дербес билік өкілеттіктеріне ие емес.","blocks":{"answer_html":"<h2>Вице-президент лауазымы не үшін енгізіледі</h2>\n<p>Вице-президент институты екі маңызды міндетті атқарады:</p>\n<ol>\n<li>\n<p><strong>Үздіксіздік</strong> – Президент өкілеттігі мерзімінен бұрын тоқтатылған жағдайда, жаңа сайлау өткенге дейін (60 күн ішінде) міндеттерді уақытша атқаруды қамтамасыз етеді. Билік бос қалмайды.</p>\n</li>\n<li>\n<p><strong>Атқарушы билікті үйлестіру</strong> – Үкімет пен өзге де органдардың күнделікті жұмысын үйлестіру арқылы Президенттің жүктемесін азайтады</p>\n</li>\n</ol>\n<h2>Тағайындау тәртібі</h2>\n<ul>\n<li><strong>Президент тағайындайды</strong></li>\n<li><strong>Құрылтайдың келісімімен</strong> тағайындалады</li>\n<li>Президенттің ұсынысы мен Құрылтайдың бекітуі қажет</li>\n<li>Кандидатқа қойылатын талаптар Президентке қойылатын талаптарға ұқсас (тумысынан азаматтық, 40+, мемлекеттік тілді білу, Қазақстанда 15+ жыл тұру)</li>\n</ul>\n<h2>Функциялары мен өкілеттіктері</h2>\n<p><strong>Вице-президент:</strong></p>\n<ul>\n<li><strong>Үкімет жұмысын үйлестіреді</strong> – Президенттің тапсырмасы бойынша</li>\n<li><strong>Үкімет пен Құрылтай отырыстарына қатысады</strong></li>\n<li><strong>Президенттің жекелеген тапсырмаларын орындайды</strong> – ішкі және сыртқы саясат саласында</li>\n<li><strong>Президент міндетін уақытша атқарады</strong> – өкілеттік мерзімінен бұрын тоқтатылған жағдайда, жаңа президент сайлауы өткенге дейін</li>\n</ul>\n<p><strong>Маңыздысы:</strong> Вице-президенттің <strong>дербес билік өкілеттігі жоқ</strong>, ол тек Президент тапсырмасы аясында әрекет етеді.</p>\n<h2>Шектеулері</h2>\n<ul>\n<li><strong>Дербес шешім қабылдамайды</strong></li>\n<li><strong>Өзінің жеке аппаратын құрмайды</strong></li>\n<li><strong>Президент міндетін уақытша атқару 60 күнмен шектеледі</strong></li>\n</ul>\n<h2>Өкілеттіктің мерзімінен бұрын тоқтатылуы</h2>\n<p>Вице-президенттің өкілеттігі мына жағдайларда мерзімінен бұрын тоқтатылады:</p>\n<ul>\n<li>Президенттің шешімі бойынша</li>\n<li>Жаңа Президент қызметіне кіріскен кезде</li>\n<li>Өз өтініші бойынша</li>\n<li>Әрекетке қабілетсіз деп танылған жағдайда</li>\n</ul>\n<h2>Халықаралық тәжірибе</h2>\n<p>Вице-президент институты көптеген президенттік республикаларда бар:</p>\n<ul>\n<li><strong>АҚШ-та</strong> – Вице-президент Сенатқа төрағалық етеді және Президентті алмастырады</li>\n<li><strong>Түркияда</strong> – Вице-президент министрліктер жұмысын үйлестіреді</li>\n<li><strong>Өзбекстанда</strong> – атқарушы биліктің үздіксіздігін қамтамасыз ету үшін енгізілген</li>\n</ul>\n<p>Қазақстандық модель президенттік басқару нысанына және Құрылтай арқылы күшейтілген парламенттік бақылауға бейімделген.</p>\n","facts_html":"<ul>\n<li>Жаңа институт – атқарушы билікті үйлестіру және үздіксіздік</li>\n<li>Президент Құрылтайдың келісімімен тағайындайды</li>\n<li>Президент тапсырмасы бойынша әрекет етеді – дербес өкілеттік жоқ</li>\n<li>60 күн – жаңа сайлауға дейін уақытша міндет атқару мерзімі</li>\n</ul>\n","what_not_change_html":"","where_detailed_html":"","misconceptions_html":""},"updated_at":"2026-06-30T00:00:00+00:00","article_refs":[{"number":49,"title":"Вице-президент"},{"number":50,"title":"Вице-президент"},{"number":51,"title":"Вице-президент"}],"entity_links":[{"type":"constitutional_article","number":49,"label":"Бап 49","title":"Вице-президент","href":"/full-text?lang=kk#article-49"},{"type":"constitutional_article","number":50,"label":"Бап 50","title":"Вице-президент","href":"/full-text?lang=kk#article-50"},{"type":"constitutional_article","number":51,"label":"Бап 51","title":"Вице-президент","href":"/full-text?lang=kk#article-51"}],"source_records":[{"id":"constitution-2026-official","type":"constitution","url":"https://adilet.zan.kz/rus/docs/K2600000000","title":"Қазақстан Республикасы Конституциясы 2026 жылғы мәтінінің ресми жарияланымы","publisher":"«Әділет» ақпараттық-құқықтық жүйесі","checked_at":"2026-07-16","reviewed_at":"2026-07-18","checked_at_label":"2026 жылғы 16 шілде"},{"id":"akorda-constitutional-documents","type":"official_publication","url":"https://www.akorda.kz/ru/official_documents/constitution","title":"Ресми конституциялық құжаттар","publisher":"Ақорда","checked_at":"2026-07-16","reviewed_at":"2026-07-18","checked_at_label":"2026 жылғы 16 шілде"}],"verified_claims":[],"implementation_status":null,"source_schema_records":[{"@type":"CreativeWork","name":"Қазақстан Республикасы Конституциясы 2026 жылғы мәтінінің ресми жарияланымы","url":"https://adilet.zan.kz/rus/docs/K2600000000","publisher":{"@type":"Organization","name":"«Әділет» ақпараттық-құқықтық жүйесі"},"dateModified":"2026-07-16"},{"@type":"CreativeWork","name":"Ресми конституциялық құжаттар","url":"https://www.akorda.kz/ru/official_documents/constitution","publisher":{"@type":"Organization","name":"Ақорда"},"dateModified":"2026-07-16"}],"source_citation_urls":["https://adilet.zan.kz/rus/docs/K2600000000","https://www.akorda.kz/ru/official_documents/constitution"]}