{"faq_id":"318042f5-e1ea-4104-b43e-16e108cce1f5","code":"referendum-what-can-be-asked","kind":"faq","canonical_slug":"referendum-what-can-be-asked","section":{"id":12,"code":"referendum","slug":"referendum","title":"Референдум"},"lang":"kk","question":"Референдумға қандай мәселелер шығарылуы мүмкін","short_answer":"Референдумға аса маңызды мәселелер шығарылады: Конституция, егемендік, іргелі құндылықтар. Шығаруға болмайды: бюджет, салықтар, рақымшылық, құқықтарды шектеу. Бастама: Президент, парламент немесе азаматтар – 2/3-тан кем емес өңірлерден 200 000 қол жинағанда.","blocks":{"answer_html":"<h2>Референдумға нені шығаруға болады</h2>\n<ul>\n<li><strong>Жаңа Конституцияны</strong> қабылдау</li>\n<li>Қолданыстағы Конституцияға <strong>түзетулер</strong> енгізу</li>\n<li>Мемлекеттік өмірдің <strong>аса маңызды мәселелерін</strong> – егемендік, аумақ, іргелі құндылықтар</li>\n</ul>\n<h2>Нені шығаруға болмайды</h2>\n<ul>\n<li><strong>Бюджет пен салықтарды</strong> – олар «Иә/Жоқ» форматынан тым күрделі</li>\n<li><strong>Рақымшылық пен кешірім жасауды</strong></li>\n<li>Конституциялық құқықтар мен бостандықтарды <strong>шектейтін</strong> мәселелерді</li>\n<li><strong>Сот пен прокуратура құзыретіне</strong> жататын мәселелерді</li>\n<li><strong>Қорғаныс пен қауіпсіздікке</strong> қатысты жедел шешімдерді</li>\n</ul>\n<h2>Кім бастама көтере алады</h2>\n<table>\n<thead>\n<tr>\n<th>Бастамашы</th>\n<th>Шарт</th>\n</tr>\n</thead>\n<tbody>\n<tr>\n<td><strong>Президент</strong></td>\n<td>Референдум өткізу туралы ұсыныс енгізеді</td>\n</tr>\n<tr>\n<td><strong>Азаматтар</strong></td>\n<td>≥200 000 қол, олар ≥2/3 өңірден теңдей жиналуға тиіс</td>\n</tr>\n<tr>\n<td><strong>Парламент</strong></td>\n<td>Президентке мәселені референдумға шығаруды ұсына алады</td>\n</tr>\n</tbody>\n</table>\n<h2>Неліктен мұндай шектеулер орынды</h2>\n<p>«Барлық салықты алып тастауға» дауыс беруге болмайды – мұндай шешімнің салдары ауыр болуы мүмкін. «Барлық сотталғандарға рақымшылық жасау» туралы да референдум өткізу дұрыс емес: әр істі жеке бағалау қажет. Референдум техникалық сараптаманы емес, халық еркін қажет ететін іргелі шешімдерге арналған құрал.</p>\n","facts_html":"<ul>\n<li>Шығаруға болатыны: Конституция, конституциялық түзетулер, аса маңызды мәселелер</li>\n<li>Шығаруға болмайтыны: бюджет, салықтар, рақымшылық, құқықтарды шектеу</li>\n<li>Азаматтық бастама: 2/3-тан кем емес өңірлерден 200 000 қол</li>\n<li>Шектеулер тізімі – «Республикалық референдум туралы» Конституциялық заңда (3-бап)</li>\n</ul>\n","what_not_change_html":"","where_detailed_html":"","misconceptions_html":""},"updated_at":"2026-06-16T00:00:00+00:00","article_refs":[{"number":35,"title":"Азаматтардың қатысуы"},{"number":43,"title":"Президенттің референдум туралы шешімі"},{"number":73,"title":"Референдумды Конституциялық Сотта тексеру"},{"number":92,"title":"Конституцияны өзгерту бастамасы"},{"number":93,"title":"Конституциялық Соттың қорытындысы"}],"entity_links":[{"type":"constitutional_article","number":35,"label":"Бап 35","title":"Азаматтардың қатысуы","href":"/full-text?lang=kk#article-35"},{"type":"constitutional_article","number":43,"label":"Бап 43","title":"Президенттің референдум туралы шешімі","href":"/full-text?lang=kk#article-43"},{"type":"constitutional_article","number":73,"label":"Бап 73","title":"Референдумды Конституциялық Сотта тексеру","href":"/full-text?lang=kk#article-73"},{"type":"constitutional_article","number":92,"label":"Бап 92","title":"Конституцияны өзгерту бастамасы","href":"/full-text?lang=kk#article-92"},{"type":"constitutional_article","number":93,"label":"Бап 93","title":"Конституциялық Соттың қорытындысы","href":"/full-text?lang=kk#article-93"}],"source_records":[{"id":"constitution-2026-official","type":"constitution","url":"https://adilet.zan.kz/rus/docs/K2600000000","title":"Қазақстан Республикасы Конституциясы 2026 жылғы мәтінінің ресми жарияланымы","publisher":"«Әділет» ақпараттық-құқықтық жүйесі","checked_at":"2026-07-16","reviewed_at":"2026-07-18","checked_at_label":"2026 жылғы 16 шілде"}],"verified_claims":[],"implementation_status":null,"source_schema_records":[{"@type":"CreativeWork","name":"Қазақстан Республикасы Конституциясы 2026 жылғы мәтінінің ресми жарияланымы","url":"https://adilet.zan.kz/rus/docs/K2600000000","publisher":{"@type":"Organization","name":"«Әділет» ақпараттық-құқықтық жүйесі"},"dateModified":"2026-07-16"}],"source_citation_urls":["https://adilet.zan.kz/rus/docs/K2600000000"]}