{"faq_id":"7572c167-7a4e-4170-8dde-6b4bab0ab335","code":"referendum-myth-one-question","kind":"faq","canonical_slug":"referendum-myth-one-question","section":{"id":9,"code":"myths","slug":"myths","title":"Мифтер"},"lang":"kk","question":"Миф: «Референдумда әрқашан бір ғана сұрақ болуы керек»","short_answer":"«Референдумда міндетті түрде бір ғана сұрақ болуы керек» деген – миф. Заң сұрақтар санын шектемейді. 2026 жылғы 15 наурызда бір сұрақ қойылды, өйткені Конституция тұтас қабылданады. Әлемде ешбір ел Конституцияны бап-бап бойынша дауысқа салмайды.","blocks":{"answer_html":"<h2>Миф</h2>\n<p>«Референдумда әрқашан бір ғана сұрақ болуы керек, ал бізге әр бап бойынша бөлек дауыс беруге мүмкіндік берілмей жатыр.»</p>\n<h2>Фактілер</h2>\n<p>«Республикалық референдум туралы» Конституциялық заңның 3-бабында мемлекеттік өмірдің «аса маңызды мәселелері» туралы айтылады – <strong>көпше түрде</strong>. Сұрақ санына шектеу жоқ.\n<strong>Әлемдік тәжірибе:</strong></p>\n<ul>\n<li><strong>Швейцарияда</strong> бір дауыс беруге бірден 3–5 сұрақ жиі шығарылады</li>\n<li><strong>Австралияда</strong> конституциялық референдумдарда бірнеше бөлек сұрақ жиі болады</li>\n<li><strong>Ирландияда (2018)</strong> бір мезгілде екі конституциялық түзету бойынша дауыс берілді</li>\n</ul>\n<h2>Неге 15 наурызда бір сұрақ қойылды</h2>\n<p>Өйткені Конституция – біртұтас құжат. Баптар өзара байланысты: құқықтар қорғану тетіктеріне сүйенеді, парламенттің өкілеттіктері президенттің функцияларымен байланысты. «15-бапты қолдаймын, 42-бапқа қарсымын» деген дауыс беру жүйенің тұтастығын бұзар еді.\n95 баптың әрқайсысына жеке-жеке дауыс беріп жатқаныңызды елестетіп көріңіз. Бұл 95 бөлек бюллетень деген сөз. Әлемде мұндайды ешбір ел жасамайды – қаламағандықтан емес, Конституция тек жүйе ретінде ғана жұмыс істейтіндіктен.\n1995 жылы Қазақстан да Конституцияны референдумда тұтас қабылдаған. Франция, Испания, Чили де дәл осылай істейді.</p>\n<h2>Бұл миф неге пайда болды</h2>\n<p>Адамдар кей нормаларды қолдап, кейбірін қабылдағысы келмейді. Бұл – түсінікті ниет. Бірақ «бәрі не ештеңе емес» форматы – айла-шарғы емес, тұтас құжатты қабылдаудың жалғыз жолы. Ымыралар дауыс беру кезінде емес, жоба әзірлеу кезеңінде қаланады. Негізгі өлшем – азаматтың неге дауыс беріп тұрғанын түсінуі.</p>\n","facts_html":"<ul>\n<li>Заң референдумдағы сұрақтар санын шектемейді («Республикалық референдум туралы» КЗ, 3-бап)</li>\n<li>2026 жылғы 15 наурызда бір сұрақ қойылды: Конституцияны тұтастай қабылдау немесе қабылдамау</li>\n<li>1995 жылы Қазақстан Конституцияны тұтастай дауысқа салған – бұл бұрыннан бар тәжірибе</li>\n<li>Әлемде ешбір ел Конституцияны бап-бап бойынша дауысқа салмайды</li>\n</ul>\n","what_not_change_html":"","where_detailed_html":"","misconceptions_html":""},"updated_at":"2026-06-16T00:00:00+00:00","article_refs":[{"number":4,"title":"Халық билігі және референдум"},{"number":35,"title":"Азаматтардың қатысуы"},{"number":92,"title":"Конституцияны референдум арқылы өзгерту"}],"entity_links":[{"type":"constitutional_article","number":4,"label":"Бап 4","title":"Халық билігі және референдум","href":"/full-text?lang=kk#article-4"},{"type":"constitutional_article","number":35,"label":"Бап 35","title":"Азаматтардың қатысуы","href":"/full-text?lang=kk#article-35"},{"type":"constitutional_article","number":92,"label":"Бап 92","title":"Конституцияны референдум арқылы өзгерту","href":"/full-text?lang=kk#article-92"}],"source_records":[{"id":"constitution-2026-official","type":"constitution","url":"https://adilet.zan.kz/rus/docs/K2600000000","title":"Қазақстан Республикасы Конституциясы 2026 жылғы мәтінінің ресми жарияланымы","publisher":"«Әділет» ақпараттық-құқықтық жүйесі","checked_at":"2026-07-16","reviewed_at":"2026-07-19","checked_at_label":"2026 жылғы 16 шілде"},{"id":"referendum-results-2026","type":"referendum_authority","url":"https://election.gov.kz/rus/news/releases/index.php?ID=10110","title":"2026 жылғы 15 наурыздағы республикалық референдумның алдын ала ресми қорытындысы","publisher":"Қазақстан Республикасының Орталық референдум комиссиясы","checked_at":"2026-07-16","reviewed_at":"2026-07-19","checked_at_label":"2026 жылғы 16 шілде"}],"verified_claims":[],"implementation_status":null,"source_schema_records":[{"@type":"CreativeWork","name":"Қазақстан Республикасы Конституциясы 2026 жылғы мәтінінің ресми жарияланымы","url":"https://adilet.zan.kz/rus/docs/K2600000000","publisher":{"@type":"Organization","name":"«Әділет» ақпараттық-құқықтық жүйесі"},"dateModified":"2026-07-16"},{"@type":"CreativeWork","name":"2026 жылғы 15 наурыздағы республикалық референдумның алдын ала ресми қорытындысы","url":"https://election.gov.kz/rus/news/releases/index.php?ID=10110","publisher":{"@type":"Organization","name":"Қазақстан Республикасының Орталық референдум комиссиясы"},"dateModified":"2026-07-16"}],"source_citation_urls":["https://adilet.zan.kz/rus/docs/K2600000000","https://election.gov.kz/rus/news/releases/index.php?ID=10110"]}