{"faq_id":"1fb7ab4b-9e06-40d7-8866-0cdc84c00039","code":"prosecutor","kind":"faq","canonical_slug":"prosecutor","section":{"id":20,"code":"power","slug":"power","title":"Билік"},"lang":"kk","question":"Бас прокурор","short_answer":"Прокуратура мемлекет атынан заңдылықтың сақталуына заңда белгіленген шектер мен нысандарда жоғары қадағалауды жүзеге асырады. Бас Прокурорды Президент тағайындайды және қызметтен босатады; өкілеттік мерзімі – қайта тағайындалмайтын алты жыл.","blocks":{"answer_html":"<h2>Конституциялық рөлі</h2>\n<p>84-бапқа сәйкес прокуратура мемлекет атынан заңдылықтың сақталуына жоғары қадағалауды жүзеге асырады, сотта мемлекеттің мүддесін білдіреді және қылмыстық қудалауды жүзеге асырады. Шектері, нысандары мен тәртібі заңмен айқындалады.</p>\n<p>Бұл прокуратура әрбір шағымға міндетті түрде араласады немесе соттың орнын басады дегенді білдірмейді. Нақты дау үшін өтініштің пәні, органның құзыреті және арнайы қорғау тәртібі маңызды.</p>\n<h2>Бас Прокурордың мәртебесі</h2>\n<p>Бас Прокурорды Президент тағайындайды және қызметтен босатады. Өкілеттік мерзімі – алты жыл; бір адам Бас Прокурор болып қайта тағайындала алмайды.</p>\n<p>Прокуратура төменгі прокурорлар жоғары тұрған прокурорларға және Бас Прокурорға бағынатын бірыңғай орталықтандырылған жүйе құрайды. Ол басқа мемлекеттік органдар мен лауазымды тұлғалардан тәуелсіз әрекет етеді және Конституцияда көзделген шекте Президентке ғана есеп береді.</p>\n<h2>Қашан жүгінген орынды</h2>\n<p>Заңдылықтың сақталуы немесе орган құзыретіне кіретін құқық бұзушылық белгілері туралы сөз болғанда прокуратураға шағым орынды болуы мүмкін. Құжаттарды сақтап, органды, әрекетті, күнді және бұзылды деп санайтын ережені көрсетіңіз.</p>\n<p>Прокуратураға жүгіну сот шешімін өздігінен жоймайды және әдетте әкімшілік шағым, талап қою, апелляция немесе конституциялық өтініш беру мерзімін тоқтатпайды.</p>\n<h2>Нені тексеру керек</h2>\n<ul>\n<li><a href=\"https://www.gov.kz/memleket/entities/prokuror\">Қазақстан Республикасының прокуратурасы</a></li>\n<li><a href=\"/p/rights-how-to-protect?lang=kk\">Конституциялық құқықтарды қалай қорғауға болады</a></li>\n</ul>\n","facts_html":"<ul>\n<li>Прокуратура заңдылықты қадағалайды, сотта мемлекеттің мүддесін білдіреді және заң шегінде қылмыстық қудалауды жүзеге асырады</li>\n<li>Бас Прокурорды Президент тағайындайды және қызметтен босатады; мерзімі – қайта тағайындалмайтын алты жыл</li>\n<li>Прокуратура сотты алмастырмайды және әр шағымға араласуға кепілдік бермейді</li>\n<li>Өтініш беру процестік мерзімдерді сақтаудан босатпайды</li>\n</ul>\n","what_not_change_html":"","where_detailed_html":"","misconceptions_html":""},"updated_at":"2026-07-17T00:00:00+00:00","article_refs":[{"number":43,"title":"Бас Прокурорды тағайындау"},{"number":73,"title":"Бас Прокурордың Конституциялық Сотқа жүгінуі"},{"number":84,"title":"Прокуратура"},{"number":95,"title":"Бас Прокурорды өтпелі кезеңде тағайындау"}],"entity_links":[{"type":"constitutional_article","number":43,"label":"Бап 43","title":"Бас Прокурорды тағайындау","href":"/full-text?lang=kk#article-43"},{"type":"constitutional_article","number":73,"label":"Бап 73","title":"Бас Прокурордың Конституциялық Сотқа жүгінуі","href":"/full-text?lang=kk#article-73"},{"type":"constitutional_article","number":84,"label":"Бап 84","title":"Прокуратура","href":"/full-text?lang=kk#article-84"},{"type":"constitutional_article","number":95,"label":"Бап 95","title":"Бас Прокурорды өтпелі кезеңде тағайындау","href":"/full-text?lang=kk#article-95"}],"source_records":[{"id":"constitution-2026-official","type":"constitution","url":"https://adilet.zan.kz/rus/docs/K2600000000","title":"Қазақстан Республикасы Конституциясы 2026 жылғы мәтінінің ресми жарияланымы","publisher":"«Әділет» ақпараттық-құқықтық жүйесі","checked_at":"2026-07-16","reviewed_at":"2026-07-16","checked_at_label":"2026 жылғы 16 шілде"}],"verified_claims":[{"id":"prosecutor-general-appointment","statement":"Бас прокурорды Президент тағайындайды және қызметтен босатады; бұл тағайындауға Құрылтайдың келісімі талап етілмейді.","status":"clarified","valid_from":"2026-07-01","article_refs":["46.5"],"source_ids":["constitution-2026-official"]}],"implementation_status":null,"source_schema_records":[{"@type":"CreativeWork","name":"Қазақстан Республикасы Конституциясы 2026 жылғы мәтінінің ресми жарияланымы","url":"https://adilet.zan.kz/rus/docs/K2600000000","publisher":{"@type":"Organization","name":"«Әділет» ақпараттық-құқықтық жүйесі"},"dateModified":"2026-07-16"}],"source_citation_urls":["https://adilet.zan.kz/rus/docs/K2600000000"]}