{"faq_id":"53215073-c0e2-4994-a559-8ed0c4d70141","code":"petitions","kind":"faq","canonical_slug":"petitions","section":{"id":24,"code":"participation","slug":"participation","title":"Азаматтардың қатысуы"},"lang":"kk","question":"Азаматтардың өтініштері мен петицияларының айырмасы қандай","short_answer":"Конституцияның 35-бабы жеке және ұжымдық өтініш жолдау құқығын сақтайды. Петициялар ӘРПК-нің 12-1-тарауымен реттеледі: бұл Құрылтайға заң жобасын тікелей енгізу құқығы емес, мемлекеттік және жергілікті органдарға жүгінудің бөлек рәсімі.","blocks":{"answer_html":"<h2>Конституция нені бекітеді</h2>\n<p>35-бап азаматтардың мемлекеттік органдарға және жергілікті өзін-өзі басқару органдарына жеке және ұжымдық өтініш жолдау құқығына кепілдік береді. Бұл – мемлекетпен кері байланыстың негізгі конституциялық кепілдігі.</p>\n<p>60-бап заң шығару бастамасы құқығы бар субъектілерді бөлек атайды: Президент, Құрылтай депутаттары, Үкімет және Халық Кеңесі. Азаматтар бұл тізімге тікелей кірмейді.</p>\n<h2>Петициялар қалай реттеледі</h2>\n<p>Петициялардың тәртібі Конституцияның жеке нормасымен емес, <strong>Әкімшілік рәсімдік-процестік кодекстің (ӘРПК) 12-1-тарауымен</strong> белгіленген.</p>\n<ul>\n<li>петиция жобасы мемлекет айқындаған интернет-ресурс арқылы немесе жазбаша беріледі;</li>\n<li>жобаны ашық жариялау үшін оған <strong>20 жұмыс күні ішінде кемінде 50 азамат</strong> қосылуы керек;</li>\n<li>жарияланғаннан кейін қолдау алты айға дейін жиналады;</li>\n<li>шек адресатқа байланысты: орталық мемлекеттік органның құзыретіндегі мәселе бойынша <strong>50 000 дауыс</strong> қажет, жергілікті органдар үшін басқа шектер қолданылады;</li>\n<li>қолдау тапқан петиция орталық деңгейде <strong>40 жұмыс күніне дейін</strong>, жергілікті деңгейде <strong>20 жұмыс күніне дейін</strong> қаралады;</li>\n<li>қорытынды шешім уәжді болуы және интернет-ресурста жариялануы тиіс.</li>\n</ul>\n<h2>Нені шатастырмау керек</h2>\n<p>Петиция құзыретті органның ұсынысты қарауына және жария уәжді шешім қабылдауына алып келуі мүмкін. Бірақ ол автоматты түрде заң жобасына айналмайды және азаматтарға жеке заң шығару бастамасы құқығын бермейді.</p>\n<p><a href=\"https://adilet.zan.kz/kaz/docs/K2000000350#z1470\">ӘРПК-нің 12-1-тарауы: 90-1–90-6-баптар</a></p>\n","facts_html":"<ul>\n<li>Конституция жеке және ұжымдық өтініштерге кепілдік береді</li>\n<li>Петиция рәсімін ӘРПК-нің 90-1–90-6-баптары реттейді</li>\n<li>Жобаны ашық жариялау үшін алдымен 50 азамат қажет; кейінгі шектер адресатқа байланысты</li>\n<li>Петиция азаматтардың тікелей заң шығару бастамасына тең емес</li>\n</ul>\n","what_not_change_html":"","where_detailed_html":"","misconceptions_html":""},"updated_at":"2026-07-15T00:00:00+00:00","article_refs":[{"number":35,"title":"Өтініш жасау құқығы"}],"entity_links":[{"type":"constitutional_article","number":35,"label":"Бап 35","title":"Өтініш жасау құқығы","href":"/full-text?lang=kk#article-35"}],"source_records":[{"id":"constitution-2026-official","type":"constitution","url":"https://adilet.zan.kz/rus/docs/K2600000000","title":"Қазақстан Республикасы Конституциясы 2026 жылғы мәтінінің ресми жарияланымы","publisher":"«Әділет» ақпараттық-құқықтық жүйесі","checked_at":"2026-07-16","reviewed_at":"2026-07-15","checked_at_label":"2026 жылғы 16 шілде"},{"id":"administrative-procedural-code-petitions","type":"legal_code","url":"https://adilet.zan.kz/rus/docs/K2000000350#z1470","title":"Қазақстан Республикасының ӘРПК, 12-1-тарау «Петиция»","publisher":"«Әділет» ақпараттық-құқықтық жүйесі","checked_at":"2026-07-16","reviewed_at":"2026-07-15","checked_at_label":"2026 жылғы 16 шілде"}],"verified_claims":[],"implementation_status":null,"source_schema_records":[{"@type":"CreativeWork","name":"Қазақстан Республикасы Конституциясы 2026 жылғы мәтінінің ресми жарияланымы","url":"https://adilet.zan.kz/rus/docs/K2600000000","publisher":{"@type":"Organization","name":"«Әділет» ақпараттық-құқықтық жүйесі"},"dateModified":"2026-07-16"},{"@type":"CreativeWork","name":"Қазақстан Республикасының ӘРПК, 12-1-тарау «Петиция»","url":"https://adilet.zan.kz/rus/docs/K2000000350#z1470","publisher":{"@type":"Organization","name":"«Әділет» ақпараттық-құқықтық жүйесі"},"dateModified":"2026-07-16"}],"source_citation_urls":["https://adilet.zan.kz/rus/docs/K2600000000","https://adilet.zan.kz/rus/docs/K2000000350#z1470"]}