{"faq_id":"ae572598-7d2d-4f26-a44d-a0a8b96d823d","code":"local-maslikhat","kind":"faq","canonical_slug":"local-maslikhat","section":{"id":21,"code":"local","slug":"local","title":"Жергілікті басқару"},"lang":"kk","question":"Мәслихат деген не және ол не үшін керек","short_answer":"Мәслихат – жергілікті өкілді орган, яғни облыс не аудан деңгейіндегі сіздің «парламентіңіз». Депутаттарды тұрғындар 5 жылға сайлайды. Мәслихат жергілікті бюджетті бекітеді: жолға, мектепке, ауруханаға қанша қаржы бөлінетінін шешеді. 2022 жылдан бері Президент мәслихатты мерзімінен бұрын тарата алмайды.","blocks":{"answer_html":"<h2>Мәслихат – сіздің жергілікті парламентіңіз</h2>\n<p>Мәслихат өңіріңіздің бюджеті қалай жұмсалатынын шешеді. Бұл – сізге ең жақын өкілдік деңгейі.</p>\n<h2>Мәслихат не істейді</h2>\n<ul>\n<li><strong>жергілікті бюджетті</strong> бекітеді – жолға, мектепке, ауруханаға қанша қаржы бөлінетінін шешеді</li>\n<li>өңірдің <strong>даму бағдарламаларын</strong> бекітеді</li>\n<li><strong>әкімнің есебін</strong> тыңдап, оның жұмысын бағалайды</li>\n<li>жергілікті мәселелер бойынша шешімдер қабылдайды</li>\n<li>бюджеттің орындалуын бақылайды</li>\n</ul>\n<h2>Мәслихат депутаттары кімдер</h2>\n<ul>\n<li>Сіздің аумағыңыздың <strong>тұрғындары</strong> сайлайды</li>\n<li>Өкілеттік мерзімі – <strong>5 жыл</strong></li>\n<li><strong>20 жастан</strong> бастап кез келген азамат сайлауға түсе алады</li>\n<li>Депутат азаматтарды қабылдауға міндетті – тізімдері әкімдік сайтында болады</li>\n</ul>\n<h2>Құрылтайдан айырмашылығы неде</h2>\n<table>\n<thead>\n<tr>\n<th></th>\n<th>Мәслихат</th>\n<th>Құрылтай</th>\n</tr>\n</thead>\n<tbody>\n<tr>\n<td>Деңгейі</td>\n<td>Облыс, қала, аудан</td>\n<td>Бүкіл ел</td>\n</tr>\n<tr>\n<td>Нені шешеді</td>\n<td>Жергілікті бюджет, жергілікті мәселелер</td>\n<td>Заңдар, мемлекеттік бюджет</td>\n</tr>\n<tr>\n<td>Бақылау</td>\n<td>Әкім мәслихатқа есеп береді</td>\n<td>Үкімет Құрылтайға есеп береді</td>\n</tr>\n</tbody>\n</table>\n<h2>2026 жылғы Конституциядағы жаңалық</h2>\n<ul>\n<li>Мәслихаттар жергілікті өкілдіктің іргесі ретінде <strong>сақталады</strong></li>\n<li>Мәслихаттардың әкімдерді бақылауы күшейеді</li>\n<li><strong>Президент мәслихаттардың өкілеттігін мерзімінен бұрын тоқтата алмайды</strong> (2022 жылғы реформадан енген норма сақталады)</li>\n<li>Жергілікті бюджетке қатысты өкілеттіктері нақтырақ айқындалады\n<strong>Өмірден мысал:</strong> аудан мәслихаты 15 көшені жөндеуге бюджет бекітті. Егер әкім қаржыны басқа мақсатқа жұмсаса – мәслихат жауапкершілік мәселесін көтереді. Мәслихат тиімді жұмыс істеген сайын жергілікті демократия да өміршең болады: азаматтың күнделікті өміріне әсер ететін көптеген шешім дәл осы деңгейде қабылданады.</li>\n</ul>\n","facts_html":"<ul>\n<li>Мәслихат – жергілікті өкілді орган, оны тұрғындар 5 жылға сайлайды</li>\n<li>Жергілікті бюджетті бекітеді, әкімді бақылайды, жергілікті мәселелер бойынша шешім қабылдайды</li>\n<li>2022 жылдан бері Президент мәслихатты мерзімінен бұрын тарата алмайды</li>\n<li>Сайлауға 20 жастан бастап түсуге болады, депутаттар тізімі әкімдік сайтында жарияланады</li>\n</ul>\n","what_not_change_html":"","where_detailed_html":"","misconceptions_html":""},"updated_at":"2026-07-26T00:00:00+00:00","article_refs":[{"number":87,"title":"Жергілікті мемлекеттік басқару"},{"number":88,"title":"Жергілікті өкілдік"},{"number":90,"title":"Мәслихаттар мен әкімдердің актілері"},{"number":91,"title":"Жергілікті өзін-өзі басқару"}],"entity_links":[{"type":"constitutional_article","number":87,"label":"Бап 87","title":"Жергілікті мемлекеттік басқару","href":"/full-text?lang=kk#article-87"},{"type":"constitutional_article","number":88,"label":"Бап 88","title":"Жергілікті өкілдік","href":"/full-text?lang=kk#article-88"},{"type":"constitutional_article","number":90,"label":"Бап 90","title":"Мәслихаттар мен әкімдердің актілері","href":"/full-text?lang=kk#article-90"},{"type":"constitutional_article","number":91,"label":"Бап 91","title":"Жергілікті өзін-өзі басқару","href":"/full-text?lang=kk#article-91"}],"source_records":[{"id":"constitution-2026-official","type":"constitution","url":"https://adilet.zan.kz/rus/docs/K2600000000","title":"Қазақстан Республикасы Конституциясы 2026 жылғы мәтінінің ресми жарияланымы","publisher":"«Әділет» ақпараттық-құқықтық жүйесі","checked_at":"2026-07-16","reviewed_at":"2026-07-18","checked_at_label":"2026 жылғы 16 шілде"}],"verified_claims":[],"implementation_status":null,"source_schema_records":[{"@type":"CreativeWork","name":"Қазақстан Республикасы Конституциясы 2026 жылғы мәтінінің ресми жарияланымы","url":"https://adilet.zan.kz/rus/docs/K2600000000","publisher":{"@type":"Organization","name":"«Әділет» ақпараттық-құқықтық жүйесі"},"dateModified":"2026-07-16"}],"source_citation_urls":["https://adilet.zan.kz/rus/docs/K2600000000"]}