{"faq_id":"f29ff788-2b38-45b4-ae63-84646899e4a2","code":"law-on-constitutional-court","kind":"faq","canonical_slug":"law-on-constitutional-court","section":{"id":42,"code":"constitutional_laws","slug":"constitutional_laws","title":"Конституциялық заңдар"},"lang":"kk","question":"Конституциялық сот туралы заң – не өзгереді?","short_answer":"Конституциялық Сот Конституция үстемдігінің кепілі ретіндегі рөлін сақтайды. Жаңа модель құрамды 11-ден 10 судьяға, тағайындау тәртібі мен өкілеттік мерзімін өзгертеді; азаматтардың өтініштері 2023 жылғы 1 қаңтардан бері қабылданады.","blocks":{"answer_html":"<h2>Мәртебесі</h2>\n<p>✅ <strong>Күшінде</strong> – Конституциялық сот туралы жаңартылған заң 2026 жылғы 1 шілдеден бастап қолданылады</p>\n<h2>Қазір не бар</h2>\n<p>ҚР Конституциялық Соты 2023 жылдың 1 қаңтарынан бастап жұмыс істейді (Конституциялық Кеңестің орнына). Конституцияның үстемдігін қамтамасыз етеді, азаматтардың, депутаттардың, Президенттің және соттардың заңдардың конституциялылығы туралы өтініштерін қарайды.</p>\n<h2>Жаңа Конституция нені өзгертеді</h2>\n<h3>Құрамы</h3>\n<table>\n<thead>\n<tr>\n<th>Параметр</th>\n<th>Бұрын</th>\n<th>Енді</th>\n</tr>\n</thead>\n<tbody>\n<tr>\n<td>Судьялар саны</td>\n<td>11 (Төраға + 10)</td>\n<td>10 (Президент тағайындайды)</td>\n</tr>\n<tr>\n<td>Мерзімі</td>\n<td>6 жыл</td>\n<td>8 жыл</td>\n</tr>\n<tr>\n<td>Кім тағайындайды</td>\n<td>4 Президент, 4 Сенат, 2 Мәжіліс</td>\n<td>Барлық 10 – Президент Құрылтай келісімімен</td>\n</tr>\n</tbody>\n</table>\n<h3>Өкілеттіктері</h3>\n<ul>\n<li>Сайлау мен референдумның дұрыс өткізілуі туралы даулар</li>\n<li>Президент қол қоймас бұрын заңдардың конституциялылығын тексеру</li>\n<li>Конституция нормаларын түсіндіру</li>\n<li>Азаматтардың өтініштерін қарау (сақталды)</li>\n</ul>\n<h2>Конституцияның байланысты баптары</h2>\n<p>VI бөлім: жаңа Конституцияның 71–76 баптары</p>\n","facts_html":"","what_not_change_html":"","where_detailed_html":"","misconceptions_html":""},"updated_at":"2026-07-16T00:00:00+00:00","article_refs":[{"number":72,"title":"Конституциялық Сот"},{"number":73,"title":"Конституциялық Сот"},{"number":74,"title":"Конституциялық Сот"},{"number":75,"title":"Конституциялық Сот"}],"entity_links":[{"type":"constitutional_article","number":72,"label":"Бап 72","title":"Конституциялық Сот","href":"/full-text?lang=kk#article-72"},{"type":"constitutional_article","number":73,"label":"Бап 73","title":"Конституциялық Сот","href":"/full-text?lang=kk#article-73"},{"type":"constitutional_article","number":74,"label":"Бап 74","title":"Конституциялық Сот","href":"/full-text?lang=kk#article-74"},{"type":"constitutional_article","number":75,"label":"Бап 75","title":"Конституциялық Сот","href":"/full-text?lang=kk#article-75"}],"source_records":[{"id":"constitution-2026-official","type":"constitution","url":"https://adilet.zan.kz/rus/docs/K2600000000","title":"Қазақстан Республикасы Конституциясы 2026 жылғы мәтінінің ресми жарияланымы","publisher":"«Әділет» ақпараттық-құқықтық жүйесі","checked_at":"2026-07-16","reviewed_at":"2026-07-16","checked_at_label":"2026 жылғы 16 шілде"},{"id":"constitutional-court-law","type":"constitutional_law","url":"https://www.gov.kz/memleket/entities/ksrk/documents/details/395513?lang=ru","title":"«Қазақстан Республикасының Конституциялық Соты туралы» конституциялық заң","publisher":"Қазақстан Республикасының Конституциялық Соты","checked_at":"2026-07-16","reviewed_at":"2026-07-16","checked_at_label":"2026 жылғы 16 шілде"},{"id":"constitutional-court-interpretation-89","type":"constitutional_court_decision","url":"https://www.gov.kz/memleket/entities/ksrk/documents/details/1038621?lang=ru","title":"Конституциялық Соттың 2026 жылғы 7 шілдедегі № 89-НҚ нормативтік қаулысы","publisher":"Қазақстан Республикасының Конституциялық Соты","checked_at":"2026-07-16","reviewed_at":"2026-07-16","checked_at_label":"2026 жылғы 16 шілде"}],"verified_claims":[],"implementation_status":{"state":"in_force","verified_at":"2026-07-15","status_date":"2026-07-01","status_date_label":"Қолданыстағы модель","summary":"Конституциялық Сот жұмыс істейді, азаматтардың өтініштері 2023 жылғы 1 қаңтардан бері қабылданады; жаңа Конституция бұл тетікті сақтайды.","next_step":"Соттың жаңа шешімдерін және 2026 жылғы Конституция нормаларын қолдану тәжірибесін тексеру.","source_ids":["constitution-2026-official","constitutional-court-law"]},"source_schema_records":[{"@type":"CreativeWork","name":"Қазақстан Республикасы Конституциясы 2026 жылғы мәтінінің ресми жарияланымы","url":"https://adilet.zan.kz/rus/docs/K2600000000","publisher":{"@type":"Organization","name":"«Әділет» ақпараттық-құқықтық жүйесі"},"dateModified":"2026-07-16"},{"@type":"CreativeWork","name":"«Қазақстан Республикасының Конституциялық Соты туралы» конституциялық заң","url":"https://www.gov.kz/memleket/entities/ksrk/documents/details/395513?lang=ru","publisher":{"@type":"Organization","name":"Қазақстан Республикасының Конституциялық Соты"},"dateModified":"2026-07-16"},{"@type":"CreativeWork","name":"Конституциялық Соттың 2026 жылғы 7 шілдедегі № 89-НҚ нормативтік қаулысы","url":"https://www.gov.kz/memleket/entities/ksrk/documents/details/1038621?lang=ru","publisher":{"@type":"Organization","name":"Қазақстан Республикасының Конституциялық Соты"},"dateModified":"2026-07-16"}],"source_citation_urls":["https://adilet.zan.kz/rus/docs/K2600000000","https://www.gov.kz/memleket/entities/ksrk/documents/details/395513?lang=ru","https://www.gov.kz/memleket/entities/ksrk/documents/details/1038621?lang=ru"]}