{"faq_id":"835849b7-929d-440d-9837-f96ce6fa0595","code":"kurultai-vs-mazhilis","kind":"faq","canonical_slug":"kurultai-vs-mazhilis","section":{"id":44,"code":"kurultai_elections","slug":"kurultai_elections","title":"Құрылтай сайлауы"},"lang":"kk","question":"Құрылтай Мәжіліс пен Сенаттан несімен ерекшеленеді?","short_answer":"Құрылтай – бір палаталы парламент. Сенат пен Президенттің парламентке тағайындауы жойылды. 147 емес, 145 депутат, тосқауыл 5%-дан 7%-ға өсті. Әйелдер, жастар және мүгедектігі бар адамдар партиялық тізімнің жиынтығында кемінде 30%-ын құрауға тиіс.","blocks":{"answer_html":"<h2>Бұрын қалай болды</h2>\n<p>Бұрынғы парламенттік модель екі палатадан тұрды:</p>\n<ul>\n<li><strong>Мәжіліс</strong> – 98 депутат</li>\n<li><strong>Сенат</strong> – 49 депутат\nБарлығы – <strong>147 орын</strong>.</li>\n</ul>\n<p>Қосымша:</p>\n<ul>\n<li><strong>Мәжілістің 9 депутаты</strong> бірмандатты округтерден сайланатын.</li>\n<li><strong>13 сенаторды</strong> Президент тағайындайтын.</li>\n</ul>\n<h2>Енді не өзгереді</h2>\n<p>Құрылтай <strong>бір палаталы</strong> парламентке айналады:</p>\n<ul>\n<li><strong>145 депутат</strong></li>\n<li>Барлығы <strong>пропорционалды жүйе бойынша</strong> сайланады</li>\n<li><strong>Бірыңғай жалпыұлттық округ</strong> қолданылады</li>\n<li><strong>7% тосқауыл</strong> белгіленеді</li>\n<li>Әйелдер, жастар және мүгедектігі бар адамдар партиялық тізімнің жиынтығында <strong>кемінде 30%</strong> болады</li>\n</ul>\n<h2>Бір кестедегі салыстыру</h2>\n<table>\n<thead>\n<tr>\n<th>Параметр</th>\n<th>Мәжіліс + Сенат</th>\n<th>Құрылтай</th>\n</tr>\n</thead>\n<tbody>\n<tr>\n<td>Құрылымы</td>\n<td>Екі палаталы</td>\n<td>Бір палаталы</td>\n</tr>\n<tr>\n<td>Орын саны</td>\n<td>98 + 49 = 147</td>\n<td>145</td>\n</tr>\n<tr>\n<td>Бірмандатты орындар</td>\n<td>9</td>\n<td>–</td>\n</tr>\n<tr>\n<td>Президент тағайындауы</td>\n<td>13 (Сенат)</td>\n<td>–</td>\n</tr>\n<tr>\n<td>Тосқауыл</td>\n<td>5%</td>\n<td>7%</td>\n</tr>\n<tr>\n<td>Партиялық тізім квотасы</td>\n<td>Бұрынғы модельдің өзге ережелері</td>\n<td>Әйелдер, жастар және мүгедектігі бар адамдар үшін жиынтық кемінде 30%</td>\n</tr>\n</tbody>\n</table>\n<h2>Бұл нені білдіреді</h2>\n<p>Жаңа модель екі палата арасындағы қайталануды азайтады, парламент құрылымын тікелей етеді және партиялардың парламентке өту талаптарын күшейтеді.</p>\n","facts_html":"","what_not_change_html":"","where_detailed_html":"","misconceptions_html":""},"updated_at":"2026-07-16T00:00:00+00:00","article_refs":[{"number":52,"title":"Құрылтайдың құрылымы мен сайлауы"},{"number":53,"title":"Құрылтайдың құрылымы мен сайлауы"},{"number":54,"title":"Құрылтайдың құрылымы мен сайлауы"}],"entity_links":[{"type":"constitutional_article","number":52,"label":"Бап 52","title":"Құрылтайдың құрылымы мен сайлауы","href":"/full-text?lang=kk#article-52"},{"type":"constitutional_article","number":53,"label":"Бап 53","title":"Құрылтайдың құрылымы мен сайлауы","href":"/full-text?lang=kk#article-53"},{"type":"constitutional_article","number":54,"label":"Бап 54","title":"Құрылтайдың құрылымы мен сайлауы","href":"/full-text?lang=kk#article-54"}],"source_records":[{"id":"constitution-2026-official","type":"constitution","url":"https://adilet.zan.kz/rus/docs/K2600000000","title":"Қазақстан Республикасы Конституциясы 2026 жылғы мәтінінің ресми жарияланымы","publisher":"«Әділет» ақпараттық-құқықтық жүйесі","checked_at":"2026-07-16","reviewed_at":"2026-07-16","checked_at_label":"2026 жылғы 16 шілде"},{"id":"kurultai-law-2026","type":"constitutional_law","url":"https://adilet.zan.kz/rus/docs/Z2600000297","title":"«Қазақстан Республикасының Құрылтайы туралы» Конституциялық заң","publisher":"«Әділет» ақпараттық-құқықтық жүйесі","checked_at":"2026-07-16","reviewed_at":"2026-07-16","checked_at_label":"2026 жылғы 16 шілде"},{"id":"kurultai-election-current-stage","type":"election_authority","url":"https://www.election.gov.kz/rus/news/releases/index.php?ID=10290","title":"Құрылтай депутаттығына кандидаттарды ұсыну қорытындысы","publisher":"Қазақстан Республикасы ОСК","checked_at":"2026-07-16","reviewed_at":"2026-07-16","checked_at_label":"2026 жылғы 16 шілде"}],"verified_claims":[],"implementation_status":null,"source_schema_records":[{"@type":"CreativeWork","name":"Қазақстан Республикасы Конституциясы 2026 жылғы мәтінінің ресми жарияланымы","url":"https://adilet.zan.kz/rus/docs/K2600000000","publisher":{"@type":"Organization","name":"«Әділет» ақпараттық-құқықтық жүйесі"},"dateModified":"2026-07-16"},{"@type":"CreativeWork","name":"«Қазақстан Республикасының Құрылтайы туралы» Конституциялық заң","url":"https://adilet.zan.kz/rus/docs/Z2600000297","publisher":{"@type":"Organization","name":"«Әділет» ақпараттық-құқықтық жүйесі"},"dateModified":"2026-07-16"},{"@type":"CreativeWork","name":"Құрылтай депутаттығына кандидаттарды ұсыну қорытындысы","url":"https://www.election.gov.kz/rus/news/releases/index.php?ID=10290","publisher":{"@type":"Organization","name":"Қазақстан Республикасы ОСК"},"dateModified":"2026-07-16"}],"source_citation_urls":["https://adilet.zan.kz/rus/docs/K2600000000","https://adilet.zan.kz/rus/docs/Z2600000297","https://www.election.gov.kz/rus/news/releases/index.php?ID=10290"]}